مدارس البرز در تعقیب جمعیت

مدرسه‌سازی در رقابت با مهاجرت

کمبود فضای آموزشی در البرز مسئله تازه‌ای نیست، اما تداوم مهاجرت به استان، حل این مشکل را دشوارتر کرده است. فرزاد شعبانی، مدیرکل آموزش و پرورش البرز، با اشاره به وضعیت موجود می‌گوید رشد جمعیت دانش‌آموزی در استان همواره از روند ساخت مدارس جلوتر بوده است.

به گفته او، نزدیکی البرز به تهران و جذابیت‌های این استان موجب شده جریان مهاجرت همچنان ادامه داشته باشد. نتیجه این روند، افزایش تقاضا برای فضاهای آموزشی در مناطقی است که زیرساخت‌های آنها متناسب با رشد جمعیت توسعه پیدا نکرده‌اند.

بر اساس اعلام آموزش و پرورش البرز، سرانه فضای آموزشی استان اکنون ۳.۶۷ مترمربع است و البرز همچنان در میان استان‌های دارای سرانه پایین فضای آموزشی قرار دارد. در برخی مناطق نیز این سرانه به کمتر از سه مترمربع رسیده و این مناطق در وضعیت قرمز قرار گرفته‌اند.

تراکم کلاس‌های درس نیز یکی دیگر از نشانه‌های این فشار است. میانگین تراکم کلاس‌ها در استان حدود ۳۱ نفر اعلام شده است؛ هرچند در برخی مناطق این رقم کمتر و حدود ۲۴ تا ۲۵ نفر است. این شاخص در گذشته حدود ۳۵ نفر بوده و کاهش آن بخشی از نتیجه اقدامات انجام‌شده برای توسعه فضاهای آموزشی عنوان شده است.

۹۰ پروژه برای جبران یک عقب‌ماندگی

در مقابل این وضعیت، توسعه فضاهای آموزشی در سال‌های اخیر با اجرای پروژه‌های متعدد دنبال شده است. شعبانی از آغاز حدود ۹۰ پروژه در قالب نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی از ابتدای دولت چهاردهم خبر داده که تاکنون ۵۷ پروژه آن به بهره‌برداری رسیده است.

۱۶ پروژه دیگر نیز در انتظار افتتاح هستند و قرار است سایر طرح‌ها تا دهه فجر یا پایان سال ۱۴۰۵ به بهره‌برداری برسند. بخشی از این طرح‌ها به فضاهای ورزشی و استخر اختصاص دارد.

با این حال، ساخت مدرسه تنها به تأمین اعتبار و عملیات عمرانی محدود نمی‌شود. یکی از موانع اصلی، تأمین زمین است؛ موضوعی که آموزش و پرورش به تنهایی از عهده آن برنمی‌آید. به گفته مدیرکل آموزش و پرورش استان، در مناطقی که نیاز به مدرسه جدید وجود دارد، شهرداری‌ها، راه و شهرسازی، منابع طبیعی و سایر دستگاه‌ها باید برای تأمین زمین همکاری کنند.

۵۳۵ هزار دانش‌آموز و یک هشدار

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر آشکار می‌شود که جمعیت دانش‌آموزی البرز را در نظر بگیریم. پیش‌بینی آموزش و پرورش این است که در سال تحصیلی جدید حدود ۵۳۵ هزار دانش‌آموز در مدارس استان تحصیل کنند؛ جمعیتی که هر سال تحت تأثیر مهاجرت و تغییرات جمعیتی افزایش می‌یابد.

به این ترتیب، مسئله البرز تنها ساخت چند مدرسه جدید نیست؛ بلکه ایجاد یک ظرفیت پایدار برای پاسخگویی به رشد جمعیت است. اگر سرعت توسعه زیرساخت‌های آموزشی همچنان از رشد جمعیت عقب بماند، کاهش تراکم کلاس‌ها و بهبود سرانه فضای آموزشی نیز به هدفی دشوار تبدیل خواهد شد.

اکنون البرز برای جبران این فاصله، علاوه بر اجرای پروژه‌های مدرسه‌سازی، به همکاری جدی‌تر دستگاه‌های مسئول در تأمین زمین نیاز دارد. در غیر این صورت، مهاجرتی که یکی از عوامل رشد جمعیت و توسعه استان محسوب می‌شود، می‌تواند همچنان به عنوان یکی از اصلی‌ترین فشارها بر نظام آموزشی البرز باقی بماند.