میز مذاکره برای تفاهم چیده نشده است

در حالی که تحرکات اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه، از تلاش برای دور زدن تنگه هرمز تا اقدامات ایذایی علیه نفتکش‌های ایرانی، در محافل سیاسی به عنوان تلاشی برای تغییر موازنه قوا تحلیل می‌شود، اجماع نظر نمایندگان مجلس و کارشناسان بین‌الملل بر یک اصل استوار است؛ جمهوری اسلامی ایران نه تنها فریب سناریوهای تکراری غرب را نخواهد خورد، بلکه با اتکا به اشراف کامل میدانی، آماده ترسیم معادلات پرهزینه جدیدی برای منافع انرژی ایالات متحده است؛ شرایطی که نشان می‌دهد برای واشنگتن، تداوم این مسیر فراتر از یک تقابل معمولی، به معنای ورود به یک بحران زنجیره‌ای اقتصادی و امنیتی است.

همزمان با افزایش تحرکات امریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه و پیچیدگی‌های حاکم بر مذاکرات رفع تحریم‌ها، رویکرد راهبردی جمهوری اسلامی بر پایه حفظ اقتدار و نپذیرفتن فشارهای خارجی استوار شده است. در همین زمینه، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و کارشناسان حوزه بین‌الملل با بررسی ابعاد مختلف این تنش‌ها و رفتارهای دوگانه واشنگتن، بر این نکته تأکید دارند که هرگونه خوش‌بینی یا انفعال در برابر آمریکاورژیم صهیونیستی، نه تنها راهگشا نیست، بلکه مسیر را برای تشدید فشارهای دشمن هموار می کند. در ادامه، دیدگاه‌های اعضای کمیسیون امنیت ملی و یک کارشناس مسائل بین‌الملل در خصوص این معادلات راهبردی مطرح شده است.

نجابت، عضو  کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز، با تبیین سیاست‌های راهبردی نظام در قبال روند دیپلماسی و مناسبات دریایی، تأکید دارد:هرگونه تحرکِ آتی در عرصه تعاملات، تنها در صورت حصول تمامی مطالبات بنیادین ایران و رفع دغدغه‌های امنیتی کشور معنا پیدا می‌کند.

وی با آسیب‌شناسی رویکردهای پیشین و هشدار نسبت به تکرار لغزش‌های محاسباتی، می گوید: پایبندیِ بی‌چون و چرا به اصول تعیین‌شده، تنها مسیر تضمین‌کننده منافع ملی در مواجهه با فشارهای خارجی است.

این نماینده مجلس با اشاره به تجارب گذشته از رفتارهای تقابلیِ دشمن، این تفکر که عقب‌نشینی در برابر زیاده‌خواهی‌های واشنگتن به صلح منجر می‌شود را خطایی راهبردی و بزرگ می داند که هزینه‌های گزافی برای کشور به همراه خواهد داشت.

در ادامه رضایی، دیگر عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با انتقاد از تحرکات اخیر منطقه‌ای  می گوید: جلسات و  نشست‌های اخیر  آمریکا نه تنها برای تفاهم یا توافق نیست، بلکه با اهدافی متفاوت برنامه‌ریزی شده‌است.

وی تأکید می کند: تلاش‌های صورت‌گرفته برای کاهش اهمیت استراتژیک تنگه هرمز در کنار اقدامات همزمان آمریکا و رژیم صهیونیستی، نشان‌دهنده ماهیت غیرسازنده این روند در منطقه است.

این نماینده مجلس با فراخواندن مسئولان به هوشیاری در برابر دیپلماسی فریبکارانه غرب، نسبت به تکرار خطاهای گذشته هشدار داده و می گوید:نباید فریب نمایش‌های سیاسی واشنگتن و میانجی‌گرانش را خورد، شواهد و قرائن موجود در خلیج‌فارس به‌وضوح گویای اهداف امنیتی و ضدامنیتی این تحرکات است که امنیت کشور را هدف قرار داده است.

اما در ادامه  محمدی، پژوهشگر مسائل بین‌الملل، با اشاره به تنش‌های اخیر در خلیج فارس، اقدامات آمریکا علیه نفتکش‌های ایرانی را واکنشی انفعالی به عملیات پیش‌دستانه اخیر ایران در سطوح موشکی و پهپادی ارزیابی کرد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با بررسی رفتار واشنگتن می گوید:انتخاب زمان عملیات توسط آمریکا طی روزهای اخیر ، نشان‌دهنده تلاش برای مدیریت شوک روانی و جلوگیری از افزایش نوسانات قیمتی در بازار انرژی است، با این حال، تداوم این روند برای واشنگتن با چالش‌های اساسی روبروست؛ چرا که هرگونه اخلال در کشتیرانی و عرضه نفت، ریسک بازار را افزایش داده و منجر به جهش قیمت‌ها می‌شود که این موضوع مستقیماً با استراتژی‌های اقتصادی فعلی دولت آمریکا در تضاد است.

محمدی همچنین در بخش دیگری از تحلیل خود با تأکید بر اینکه نبرد نفتکش‌ها نمی‌تواند معادله حاکم بر تنگه هرمز را به نفع واشنگتن تغییر دهد، تأکید می‌کند: اقدامات ایذایی آمریکا مانع از اعمال حاکمیت و تدابیر راهبردی ایران در تنگه هرمز نخواهد شد،در حقیقت، این رویکرد تنها ممکن است ایران را به استفاده از ابزارهای فشار جایگزین سوق دهد،اشراف مطلق نیروی دریایی سپاه بر منطقه، مؤلفه‌ای است که هرگونه محاسبه نادرست واشنگتن را با شکست مواجه می‌کند.

این پژوهشگر بین‌الملل در پایان ضمن هشدار نسبت به عواقب تشدید تنش‌ها، خاطرنشان می کند: مسئله برای واشنگتن فراتر از حفاظت یا حمله به چند نفتکش است؛ آمریکا باید هزینه‌های زنجیره‌ای هرگونه تشدید تقابل در هرمز و واکنش‌های احتمالی ایران را محاسبه کند،این احتمال وجود دارد که در صورت تداوم سیاست‌های تنش‌زای آمریکا، ایران با اجرای معادله‌ای متفاوت در منطقه، منافع مستقیم انرژی طرف مقابل را با چالش‌های جدی‌تری مواجه سازد.

در مجموع، برآیند نظرات مطرح‌شده توسط نمایندگان مجلس و تحلیلگر مسائل بین‌الملل نشان می‌دهد که سیاست جمهوری اسلامی ایران در تقابل با فشارهای غرب، ترکیبی از هوشیاری دیپلماتیک و اقتدار میدانی است.

پیام روشن این دیدگاه‌ها به کاخ سفید این است که واشنگتن نمی‌تواند با تکیه بر اقدامات ایذایی و سیاست‌های دوگانه، هزینه‌های ناشی از بی‌ثباتی در منطقه و بازار انرژی را به ایران تحمیل کند و جمهوری اسلامی ایران نیز با اشراف کامل بر تحولات و درس گرفتن از تجربیات گذشته، آماده است تا در صورت تداوم زیاده‌خواهی‌ها، نه تنها در مذاکرات کوتاه نیاید، بلکه معادلات جدید و پرهزینه‌ای را در تنگه هرمز و در مواجهه با منافع انرژی طرف مقابل رقم بزند.