حرکت مدیریت پروژههای عمرانی شهری به سوی تصمیمگیری هوشمند با فناوری BIM
۱۷ شهریور ۱۴۰۵احسان علوانی- پروژههای عمرانی شهری به دلیل گستردگی، پیچیدگی فنی، تعدد عوامل اجرایی و تغییرات مداوم در شرایط پروژه، همواره با چالشهای مدیریتی متعددی روبهرو هستند. در چنین شرایطی، دسترسی به اطلاعات دقیق و بهموقع میتواند نقش مهمی در بهبود تصمیمگیری، کنترل پروژه و افزایش بهرهوری داشته باشد. در سالهای اخیر، فناوری مدلسازی اطلاعات ساختمان یا BIM به عنوان یکی از مهمترین فناوریهای نوین صنعت ساختوساز، ظرفیت قابل توجهی برای تحول در شیوه مدیریت پروژهها ایجاد کرده است.
یکی از رویکردهای نوین در این زمینه، توسعه مدلهای هوشمند BIMمحور برای مدیریت پروژههای عمرانی شهری است. در این رویکرد، ظرفیت BIM با روشهای نوین تحلیل داده و هوش مصنوعی ترکیب میشود تا عوامل مؤثر بر عملکرد پروژه شناسایی شده، ارتباط میان بخشهای مختلف پروژه بررسی شود و اطلاعات لازم برای تصمیمگیری سریعتر و دقیقتر در اختیار مدیران قرار گیرد.
در یک مدل هوشمند BIMمحور، اطلاعات مختلف پروژه از جمله اطلاعات طراحی، برنامه زمانبندی، هزینهها، فعالیتهای اجرایی و تغییرات ایجادشده در طول پروژه، در یک چارچوب یکپارچه مورد بررسی قرار میگیرند. با تحلیل این اطلاعات، میتوان ارتباط میان بخشهای مختلف پروژه را بهتر شناسایی کرد و پیش از آنکه یک تصمیم یا تغییر به مشکلات گستردهتری منجر شود، پیامدهای احتمالی آن را مورد ارزیابی قرار داد.
یکی از مهمترین مزیتهای این رویکرد، تبدیل اطلاعات پراکنده پروژه به اطلاعات قابل استفاده برای تصمیمگیری است. در روشهای سنتی، مدیران پروژه ممکن است برای بررسی یک مسئله مجبور باشند اطلاعات را از بخشهای مختلف دریافت و به صورت جداگانه تحلیل کنند. استفاده از BIM میتواند این فرآیند را تا حد زیادی یکپارچه کرده و تصویری جامعتر از وضعیت پروژه در اختیار مدیران قرار دهد.
تلفیق BIM با روشهای هوشمند و تحلیل داده نیز میتواند گام مهم دیگری در مسیر تحول دیجیتال صنعت ساختوساز باشد. در صورت دسترسی به دادههای کافی، میتوان از روشهای هوش مصنوعی برای تحلیل سوابق پروژهها و پیشبینی پیامدهای تصمیمهای مختلف استفاده کرد. به این ترتیب، مدیریت پروژه از یک فرآیند صرفاً واکنشی به سمت مدیریت پیشبینانه و مبتنی بر داده حرکت خواهد کرد.
اهمیت این موضوع در پروژههای عمرانی شهری دوچندان است؛ زیرا این پروژهها معمولاً با محدودیتهای اجرایی، تعدد ذینفعان، ارتباط با زیرساختهای موجود و ضرورت هماهنگی میان بخشهای مختلف شهری همراه هستند. بنابراین، هرچه اطلاعات پروژه منسجمتر و تصمیمگیری دقیقتر باشد، امکان مدیریت بهتر منابع، زمان و هزینه نیز افزایش خواهد یافت.
نوآوری این رویکرد در ایجاد پیوند میان مدلسازی اطلاعات ساختمان، تحلیل داده و تصمیمگیری مدیریتی است. هدف آن است که BIM از یک ابزار صرفاً فنی به یک ابزار هوشمند پشتیبان تصمیم در مدیریت پروژههای عمرانی تبدیل شود؛ ابزاری که بتواند اطلاعات را یکپارچه کند، شرایط مختلف را تحلیل کرده و اطلاعات لازم برای تصمیمگیری آگاهانهتر را در اختیار مدیران قرار دهد.
با گسترش فناوریهای دیجیتال در صنعت ساختوساز، آینده مدیریت پروژههای عمرانی بیش از گذشته به سمت استفاده از داده، هوش مصنوعی و مدلهای دیجیتال حرکت خواهد کرد. توسعه مدلهای هوشمند BIMمحور میتواند یکی از گامهای مؤثر در این مسیر باشد و زمینه را برای اجرای دقیقتر، شفافتر و کارآمدتر پروژههای عمرانی شهری فراهم کند.
مدرس دانشگاه و پژوهشگر مدیریت شهری
تشکر از جناب دکتر علوانی استاد بزرگوار عالی بود