«یا همه می میریم یا استعمار را دفن می کنیم»

برگزاری اولین نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب اسلامی را آیت‌الله سید محمود طالقانی پیشنهاد داد و امام خمینی این مهم را به خود ایشان واگذار کرد. در همین راستا در پنجم مرداد ۱۳۵۸، برابر با سوم ماه رمضان سال ۱۳۹۹، نخستین نماز جمعه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در تهران، به امامت آیت‌الله طالقانی در دانشگاه تهران برگزار گردید.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، اولین نماز جماعت در روز جمعه پنجم مرداد ۱۳۵۸، در دانشگاه تهران به امامت آیت‌الله طالقانی برگزار شد. آیت‌الله طالقانی به نماز جمعه توجه ویژه‌ای داشت و پیش از پیروزی انقلاب در مسجد هدایت، از اهمیت نماز جمعه سخن گفته بود. در همین رابطه شش ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، پیشنهاد احیای سنت نماز جمعه را مطرح کرد. امام خمینی با این پیشنهاد موافقت کرد. از این رو در شب چهارشنبه سوم مرداد امام خمینی با ارسال پیامی به آیت‌الله طالقانی تکلیف کردند که از این پس نماز جماعت را به وکالت از طرف ایشان در تهران برگزار نمایند. همچنین قرار براین شد آیت‌الله طالقانی مسائل سیاسی و اجتماعی را در دو خطبه‌ به مردم اطلاع‌رسانی کنند. همچنین پس از آن امامان جمعه در سراسر کشور منصوب شدند

برگزاری اولین نماز جمعه

به نقل از روزنامه اطلاعات بیش از یک میلیون نفر از مردم تهران، در روز جمعه ۵ مرداد ۱۳۵۸، در دانشگاه تهران تجمع کردند. قبل از شروع برنامه‌ی نماز جماعت، مردم با شعارهایی از قبیل «خمینی بت شکن امام امت ماست» و «رهبری خمینی اساس وحدت ماست» بیعت خود را با امام خمینی تجدید کردند. سپس زمانی که آیت‌الله طالقانی برای خواندن خطبه، پشت تریبون قرار گرفت، جمعیت با شعار «درود بر طالقانی» از ایشان استقبال کردند. برنامه با تلاوت آیاتی چند از سوره‌ی جمعه آغاز شد. آن‌گاه آیت‌الله طالقانی طی سخنرانی مشروحی که خطبه‌ی نماز بود، مطالبی بیان داشتند

در اولین نماز جمعه تهران آیت‌الله طالقانی یک سخنرانی طوفانی دارد که مطلع‌اش این است:

«یا همه‌ی ما باید بمیریم، یا استعمار را در تمام دنیا دفن خواهیم کرد. این ما هستیم»

مسئله فقط شکم گرسنه نیست، آزادی حد و قید خورده به وطن‌گرایی هم نیست. انسان انقلابی ۵۷ فقط نمی‌خواهد خودش را از زیر یوغ ستم بیرون بکشد. می‌خواهد استعمار را در تمام جهان دفن کند. چنان اراده‌ی عظیمی است که با دست خالی، همان روزهای اول انقلاب دارد برای تمام ابرقدرت ها رجز میخواند.

خود طالقانی هم محو این شکوه شده که آخر مفتخرانه اضافه می‌کند «این ما هستیم»

آیت‌الله طالقانی با اینکه از لحاظ جسمی بیمار بود اما خطبه‌هایش را ایستاده و با صلابت قرائت می‌کرد، در ادامه گفت: «یک نکته دیگر هم که باید توجه کنیم که یکی از حیله‌های دشمن این است که یک مخالف را به صورت دشمن قوی در می‌آورد و گاهی هم دشمنی را می‌سازد برای این که پشت درگیری بین این دو گروه بتواند دسیسه‌های خودش را انجام بدهد. این قدری هم که دشمن را بزرگ می‌کنند، آن قدر بزرگ نیست. ما نباید همه حس و شعور و فکر و ذهنمان را متوجه به این بکنیم. ما باید خودمان را در این ماه مبارک که ماه تقوی است، بسازیم.»