روایت ۶۰ سال نوآوری اجتماعی، از ۱۷ مدرسه تا نیروگاه خورشیدی

نیر احمدی: در این مراسم که با افتتاح «سالن جلسات فاتح» و امضای تفاهم نامه همکاری میان بنیاد خیریه فاتح و پارک علم و فناوری البرز همراه بود، از آغاز فصل جدیدی از نیکوکاری هوشمند و دانش‌بنیان در استان رونمایی شد.
محمدباقر هوشیار، مدیرعامل بنیاد خیریه فاتح و مهدی عباسی، رئیس پارک علم و فناوری البرز، دو سخنران اصلی این رویداد بودند که هر یک ابعاد تازه‌ای از شخصیت این خیر بزرگوار را برای افکار عمومی تبیین کردند.

از مدارس کرج تا مدارس مشهد، روایت خدمات فراموش‌نشدنی
هوشیار در آغاز، ضمن تبریک عید سعید غدیر خم و اشاره به جایگاه حضرت علی(ع) به عنوان الگوی بی‌نظیر عدالت و خدمت، گفت:مرحوم محمدصادق فاتح از نظر گرایش‌های دینی شخصیتی ممتاز و برجسته بود. او دینداری را نه در شعار، که در عمل معنا می‌کرد. ساخت مسجد، ایجاد کارگاه ویژه بانوان با طراحی متناسب برای رعایت پوشش و آرامش آن‌ها، و حمایت همیشگی از زنان جامعه، نمونه‌هایی از ایمان عملی این مرد بزرگ است.وی با اشاره به زمانه تأسیس بنیاد، افزود:در سال ۱۳۵۲، زمانی که هنوز بحث “مسئولیت اجتماعی شرکتی” در ایران مطرح نبود، مرحوم فاتح بنیاد خیریه فاتح را با نگاهی بلندمدت و آینده‌نگر پایه‌گذاری کرد. جالب است بدانید ایشان ابتدا قصد داشت بنیاد را وقف کند، اما پس از مطالعه و مشورت، آن را به عنوان مؤسسه به ثبت رساند تا خدمات در قالب‌های محدود وقف محصور نشود و بتواند در ساحت‌های مختلف اجتماع حضور پویا داشته باشد.

مدیر عامل بنیاد فاتح در ادامه فهرستی از اقدامات ماندگار این خیر بزرگ را برشمرد که نشان از وسعت نگاه او دارد:
· ساخت ۱۷ مدرسه در نقاط مختلف کرج
· احداث مسجد رسول اکرم(ص) به عنوان کانون فرهنگی و دینی
· ساخت مدرسه در بحرآباد مشهد و مدرسه‌ای در عشرت‌آباد سابق (تهران)
· تأسیس کارگاه فنی و حرفه‌ای برای تربیت نیروی ماهر
· احداث خوابگاه دانشجویان دختر ـ اقدامی که در زمان خود کمنظیر بود
· بیمارستان شهید مدنی کرج
· کارخانجات متعدد از جمله جهان‌چیت، روغن‌جهان و چای‌جهان

معمای مصادره اموال، روایتی که با سند اثبات شد
هوشیار با صراحت به یکی از حساسترین موضوعات اشاره کرد:متأسفانه اموال مرحوم فاتح مصادره شده بود. این موضوع یک پارادوکس در جامعه ایجاد کرده بود: اگر او خادم بوده، چرا اموالش گرفته شده است؟ برای رفع این ابهام، از سال ۱۴۰۳ تلاش گسترده‌ای را برای معرفی درست این شخصیت آغاز کردیم. با ارائه اسناد و مدارک معتبر و برگزاری جلسات متعدد با استاندار و مسئولان استانی، موفق شدیم ثابت کنیم مرحوم فاتح نه فقط یک سرمایه‌دار، بلکه یک خدمتگزار واقعی برای مردم البرز و سایر شهرها بوده است. پس از آن بود که فضا برای فعالیت دوباره بنیاد فراهم شد.

اقدامات چشمگیر یک‌ساله بنیاد فاتح
مدیرعامل بنیاد فاتح با اشاره به فعالیت‌های اخیر، اعدادی را برشمرد که نشان از عزم جدی این مجموعه دارد:
· بازسازی کامل دارالایتام در خیابان مولانا کرج ـ مرکزی که هم‌اکنون ۳۲ کودک بی‌سرپرست در آن نگهداری می‌شوند
· تهیه ۴۰ بسته کیف و لوازم‌التحریر برای کودکان ایتام به یاد شهید حسین قربانی، با هماهنگی کمیته امداد
· اختصاص نیم میلیارد تومان به انجمن ناشنوایان البرز برای خرید سمعک ـ نیازی که سال‌ها بی‌پاسخ مانده بود
· حمایت از مدرسه امام حسن مجتبی(ع) برای تأمین لوازم ضروری آموزشی
· همکاری با پارک علم و فناوری البرز و برگزاری جلسات با شرکت‌های دانش‌بنیان برای حمایت هدفمند

چشم‌انداز آینده، از نیروگاه خورشیدی تا کتاب فاتح
هوشیار از برنامه‌های تحول‌آفرین بنیاد نیز پرده برداشت:با صندوق کارآفرینی امید به تفاهم اولیه رسیده‌ایم تا از ایده‌های نوآورانه حمایت کنیم. همچنین احداث نیروگاه خورشیدی را در دستور کار داریم و وارد حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر شده‌ایم. تألیف کتابی جامع به نام “فاتح” با همکاری یکی از مؤلفان برجسته کتب تاریخی در حال انجام است تا خدمات این بزرگوار برای نسل‌های آینده ثبت شود.وی در پایان، توصیه ۶۰ سال پیش مرحوم فاتح به جوانان را خواند و گفت:او معتقد بود ترقی و پیشرفت معنوی جوانان با اتکا به نفس، پشتکار، حسن تفاهم و بی‌نظری ممکن است. تأکید داشت که در هیچ نقطه‌ای از جهان، محل کار و فعالیت بهتر از ایران عزیز نیست. شرط موفقیت را برنامه صحیح، استقامت، اراده قوی و پرهیز از تجمل‌گرایی می‌دانست و می‌گفت: نابرده رنج، گنج میسر نمی‌شود.
ما عهد بسته‌ایم که اهداف او را در چارچوب اساسنامه پیگیری کنیم.

فاتح، کارآفرینی که شصت سال از زمان خود جلوتر بود
رئیس پارک علم و فناوری البرز نیز در سخنانی پرنکته، ابعاد دیگری از شخصیت این خیر را روشن کرد. عباسی با تبریک عید غدیر خم گفت:امام علی(ع) یکی از بزرگترین کارآفرینان تاریخ بودند. با گذشت ۱۴۰۰ سال، هنوز از چاه‌های آب و باغاتی که ایشان احداث کرده‌اند استفاده می‌شود. این همان نگاه ماندگار به کار و خدمت است که مرحوم فاتح نیز از آن الگو گرفت.

نوآوری اجتماعی، مفهومی که فاتح ۶۰ سال پیش عملی کرد
عباسی مهم‌ترین ویژگی فاتح را «نوآوری اجتماعی» دانست و تشریح کرد:امروزه در دنیا بحث نوآوری اجتماعی به عنوان راهکاری برای حل مشکلات مردم به شیوه‌ای متفاوت از روش‌های سنتی مطرح است. اما مرحوم فاتح بیش از ۶۰ سال پیش این مفهوم را در عمل پیاده کرده بود. او در زمان خود با دو بحران جدی روبه‌رو بود: بیکاری و کمبود مسکن. راه‌حلی که برگزید ساده اما هوشمندانه بود: همزمان با احداث کارخانه برای ایجاد اشتغال، در کنار آن مسکن کارگری نیز ساخت. این یعنی یک راه‌حل سیستمی، نه تک‌بعدی.وی افزود:اقدامات فاتح محدود به صنعت نبود. او همزمان در حوزه کشاورزی، آموزش، رفاه اجتماعی، ساخت مسجد، خوابگاه دانشجویی و حتی تربیت نیروی کار ماهر ورود کرد. این همان چیزی است که امروز در شهرک‌های صنعتی مدرن دنیا با عنوان “زیست‌بوم نوآوری” از آن یاد می‌شود. فاتح شصت سال پیش به این مدل دست یافته بود.

درس بزرگ فاتح به امروز ما، اولویت اول حل مسئله مردم
رئیس پارک علم و فناوری البرز با نگاهی به شرایط کنونی گفت:امروز یکی از معضلات جدی ما در شهرک‌های صنعتی، کمبود نیروی کار ماهر است. اما در زیست‌بومی که فاتح طراحی کرده بود، مسئله تربیت نیروی ماهر از پیش دیده شده بود. او مدارس را برای فرزندان کارگران ساخت تا نسل آینده نیز آماده باشد. این یعنی نگاه به آینده، نه فقط حل بحران امروز.عباسی با تأکید بر ضرورت احیای این نگاه گفت:امروز ما بیش از هر زمان دیگری به نگاه فاتح نیاز داریم. نوآوری باید با نگاه به مردم و حل مسائل روز جامعه باشد. از این به بعد، هر ایده یا طرحی که نتواند گرهی از مشکلات مردم باز کند، در اولویت پارک علم و فناوری البرز قرار نخواهد گرفت. ما راه فاتح را ادامه می‌دهیم.
در پایان این مراسم، بنیاد خیریه فاتح با اهدای لوح تقدیر و هدایایی ویژه، از زحمات و همراهی اصحاب رسانه که در انعکاس اخبار این رویداد و معرفی هرچه بهتر شخصیت زنده‌یاد محمدصادق فاتح یزدی نقش مؤثر داشتند، صمیمانه قدردانی کرد. خبرنگاران حاضر در نشست نیز ضمن استقبال از این اقدام، بر لزوم ادامه چنین همکاری‌هایی برای زنده نگهداشتن نام خادمان گمنام جامعه تأکید کردند.