ارتش آماده‌تر از گذشته

شکل‌گیری نیروهای نظامی منظم و مدرن در ایران، داستانی پر فراز و نشیب است که از دوران قاجار به بعد آغاز شد. پیش از آن، ساختار نظامی ایران عمدتاً بر پایه نیروهای قزلباش، لشکریان ایلیاتی و سربازگیری‌های محلی استوار بود که فاقد سازماندهی، آموزش و تجهیزات مدرن بودند.
در دوران سلطنت پهلوی، هرچند از طریق اقداماتی نظیر تجهیز ارتش به ادوات نوین نظامی و تأسیس مراکز آموزشی عالی نظامی، تلاش‌هایی در جهت تقویت بنیه دفاعی و سازماندهی ارتش در راستای ارتقاء توانمندی‌های دفاعی صورت گرفت؛ با این حال، وابستگی فرماندهان عالی‌رتبه به قدرت‌های خارجی، به ویژه آمریکا، ماهیت ارتش را از یک نیروی ملی مستقل به سازمانی تحت‌الشعاع منافع بیگانگان و فاقد استقلال عملیاتی تقلیل داد. با وجود این شرایط، بدنه ارتش همواره هویت ملی خود را حفظ نموده و از پذیرش وابستگی کامل به قدرت‌های خارجی امتناع ورزید.
پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ و براندازی نظام پادشاهی، تحولات ژئوپلیتیکی گسترده‌ای را رقم زد. در این برهه، فرماندهان وابسته به نظام پیشین جایگاه خود را از دست داده و نیروهای وفادار به آرمان‌های انقلاب، از جمله نیروهای مومن و انقلابی ارتش، با امام خمینی (ره) بیعت کردند که این امر، زمینه را برای شکل‌گیری ارتشی ملی و انقلابی فراهم آورد.
در همین راستا، عناصر مخالف نظام جدید، با سازماندهی توطئه‌هایی نظیر شورش‌های داخلی و کودتای نافرجام نوژه، شعار انحلال ارتش را مطرح نمودند تا از این طریق زمینه شکست انقلاب نوپای اسلامی و بازگشت آمریکای جهانخوار را فراهم سازند؛ اما با تدبیر و فرمان تاریخی امام خمینی (ره)، این توطئه‌ها خنثی و ارتش، به عنوان نیرویی مردمی و مستقل، جایگاه شایسته خود را در انقلاب بازیافت و در خدمت منافع ملی قرار گرفت. بیست و نهم فروردین ماه، یادآور فرمان تاریخی رهبر کبیر انقلاب در سال ۱۳۵۸، مبنی بر تأیید ارتش به عنوان نیرویی انقلابی و مردمی و تأکید بر ضرورت حفظ و تقویت آن است.
دوران دفاع مقدس (۱۳۵۹-۱۳۶۷) یکی از دوران‌های پرافتخار و در عین حال چالش‌برانگیز در تاریخ ارتش جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود. در مواجهه با تجاوز نظامی رژیم بعث عراق، ارتش، در کنار سایر نیروهای مسلح، شجاعانه در برابر دشمن ایستاد و عملیات‌های حماسی متعددی را به اجرا درآورد.
ارتش در همان روزهای آغازین جنگ، علیرغم محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های تسلیحاتی و سازماندهی نوپای پس از انقلاب، توانست با تکیه بر سرمایه انسانی کارآمد و روحیه شهادت‌طلبی، پیشروی سریع نیروهای مهاجم را متوقف سازد. عملیات‌های راهبردی نظیر “ثامن‌الائمه” (شکستن حصر آبادان)، “طریق‌القدس” (آزادسازی بستان)، “فتح‌المبین” (آزادسازی بخش وسیعی از غرب کرخه) و “بیت‌ المقدس” (آزادسازی خرمشهر)، نمونه‌های بارزی از رشادت‌ها و فداکاری‌های ارتش در طول جنگ تحمیلی به شمار می‌آیند. نقش ارتش در این عملیات‌ها، فراتر از سازماندهی و اجرای تاکتیک‌های نظامی، در ارتقاء روحیه مقاومت و امید در میان رزمندگان و جامعه، بسیار حائز اهمیت بود. دستاوردها و پیامدهای این عملیات‌ها، به ویژه آزادسازی مناطق اشغالی و کسب پیروزی‌های استراتژیک، نقش تعیین‌کننده‌ای در تغییر موازنه قدرت به نفع ایران و حفظ یکپارچگی سرزمینی ایفا نمود.

امروز، در شرایطی روز ارتش را گرامی می‌داریم که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در تقابل با یکی از بزرگترین ارتش‌های جهان قرار دارند. نیروی دریایی ارتش، جلوه‌هایی از ایثار و ازخودگذشتگی را به نمایش گذاشته و با مشارکت سایر نیروهای مسلح، توانسته است نیروی دریایی دشمن متجاوز را برای روزها در خلیج فارس متوقف سازد.
ناوشکن “دنا”، نمادی از توانمندی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و تجسمی عینی از دستاوردهای صنعت دفاعی بومی کشور بود که طراحی، ساخت و تجهیز آن تنها با اتکا بر دانش و توان متخصصان داخلی صورت گرفت.

ساخت و عملیاتی شدن ناوشکن “دنا” نه تنها قابلیت‌های رزمی ارتش ایران را در آب‌های بین‌المللی ارتقاء بخشید، بلکه پیامی روشن از اقتدار و آمادگی کشور برای دفاع از منافع ملی و تأمین امنیت دریانوردی را به جامعه جهانی مخابره کرد؛ اما ز آنجا که آمریکا چشم دیدن این موفقیت را نداشت, این ناوشکن را در مسیر بازگشت از هندوستان در فاصله ۲ هزار مایلی از آبهای سرزمینی ایران، هدف حمله تروریستی قرار داد که منجر به شهادت ۱۰۴ نفر از پرسنل فداکار ارتش گردید.

بیست و نهم فروردین ماه، نمادی از قدردانی ملت ایران از فداکاری‌ها و جانفشانی‌های سربازان وطن است . این روز، فرصتی برای تجدید پیمان با آرمان‌های انقلاب اسلامی و تأکید بر ضرورت حفظ آمادگی دفاعی برای مقابله با هرگونه تهدید خارجی فراهم می‌آورد .

نجمه سیددخت