نسخه ۰۳ طرح پزشکی خانواده در ۶۴ شبکه بهداشتی تا پایان شهریور اجرا می‌شود

به گزارش پیام آشنا به نقل از روابط عمومی وزارت بهداشت، بابک فرخی درباره روند اجرای نسخه ۰۳ پزشک خانواده شهری اظهار کرد: این برنامه در چند فاز طراحی شده و در هر مرحله، ضمن اجرای برنامه، الزامات و چالش‌های موجود شناسایی و برای رفع آنها اقدام می‌شود.
وی افزود: در فاز پیشگام، پنج دانشگاه علوم پزشکی و پنج شبکه به عنوان مجموعه‌های پیشرو انتخاب شدند و در مراحل بعدی نیز ۲۰ دانشگاه، هر کدام با یک شبکه بهداشتی، وارد مرحله پایلوت شدند. اکنون این فرآیند از مرحله آزمایشی عبور کرده و در آستانه ورود به مراحل گسترده‌تر اجرایی قرار دارد.

استقرار برنامه در ۶۴ شبکه تا پایان شهریور

رئیس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ادامه داد: در هفته آینده فاز سوم اجرای برنامه آغاز می‌شود و پیش‌بینی شده است تا پایان شهریورماه، ۶۴ شبکه از ۶۴ دانشگاه علوم پزشکی وارد مرحله اجرای برنامه شوند.
فرخی خاطرنشان کرد: این برنامه تا پایان سال در همین مرحله تثبیت خواهد شد و پس از فراهم‌شدن الزامات و منابع مورد نیاز، در صورت تأمین اعتبارات، توسعه برنامه به سایر شهرها در سال آینده دنبال می‌شود.
وی تأکید کرد: مرحله‌بندی اجرای برنامه این امکان را فراهم کرده است که پیش از توسعه سراسری، چالش‌های اجرایی شناسایی و برطرف شوند و نسخه نهایی برنامه با آمادگی و کیفیت بیشتری در اختیار مردم قرار گیرد.

پایش مستمر؛ شرط ورود به مرحله اجرا

رئیس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت با تشریح سازوکار ارزیابی برنامه گفت: برای هر دانشگاه یک تیم پیشران و نظارتی تعیین شده است که نمایندگان بیمه سلامت، سازمان تأمین اجتماعی، معاونت توسعه، معاونت بهداشت و معاونت درمان در آن حضور دارند.
وی افزود: این تیم‌ها در مرحله آماده‌سازی، الزامات اجرایی را بررسی و در ادامه فرآیند اجرا را پایش می‌کنند و دانشگاه‌ها پس از احراز شرایط و کسب امتیاز لازم، گواهی ورود به مرحله اجرا را دریافت خواهند کرد.
فرخی گفت: این فرآیند به صورت مستمر اصلاح می‌شود تا با استفاده از تجربه دانشگاه‌ها و بازخوردهای به‌دست‌آمده، اجرای برنامه کامل‌تر و کارآمدتر شود.

تمرکز بر بیماری‌های غیرواگیر، سلامت مادر و کودک

وی با اشاره به محورهای مورد توجه در برنامه پزشک خانواده اظهار کرد: بیشترین مراجعات مردم در حوزه‌هایی مانند بیماری‌های قلب و عروق، سلامت مادران و کودکان است و به همین دلیل، توجه به پیشگیری و مدیریت بیماری‌های غیرواگیر از جمله فشار خون و دیابت، در برنامه پزشکی خانواده جایگاه ویژه‌ای دارد.
رئیس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت افزود: علاوه بر پزشک و مراقب سلامت، در مراکز خدمات جامع سلامت از ظرفیت کارشناسان تغذیه و سلامت روان نیز استفاده می‌شود تا خدمات مرتبط با بیماری‌های غیرواگیر، تغذیه و سلامت روان به شکل جامع‌تری ارائه شود.

نظام ارجاع؛ مسیر دسترسی هدفمند به خدمات تخصصی

فرخی درباره روند ارجاع بیماران گفت: در برنامه پزشکی خانواده، پزشک عمومی در سطح اول، وضعیت بیمار را بررسی و اقدامات لازم را انجام می‌دهد و در صورت نیاز، بیمار را در چارچوب نظام ارجاع به سطح دوم و خدمات تخصصی هدایت می‌کند.
وی افزود: در مدل پیش‌بینی‌شده، هر تیم سلامت شهری برای جمعیتی حدود سه هزار نفر تشکیل می‌شود و شامل یک پزشک و دو مراقب سلامت است که یکی از مراقبان حتماً باید ماما باشد.
رئیس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت تأکید کرد: حضور ماما در تیم سلامت علاوه بر ارائه خدمات سلامت مادر و کودک، با توجه به اهمیت موضوع جمعیت و فرزندآوری، ظرفیت مهمی برای تقویت خدمات سلامت باروری و حمایت از خانواده‌ها ایجاد می‌کند.

پوشش گسترده پزشکی خانواده در مناطق روستایی

فرخی در ادامه با اشاره به وضعیت اجرای برنامه پزشکی خانواده در مناطق روستایی گفت: در حال حاضر ۶ هزار و ۶۴۲ پزشک خانواده روستایی و حدود پنج هزار و ۸۰۰ ماما در این برنامه فعالیت دارند.
وی افزود: استاندارد برنامه روستایی، به ازای هر چهار هزار نفر یک پزشک است و با توجه به جمعیت حدود ۳۰ میلیون نفری ساکن در مناطق روستایی و شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر، پوشش پزشک در مراکز خدمات سلامت روستایی در وضعیت مناسبی قرار دارد و تقریباً مرکز بدون پزشک نداریم.

تکمیل تیم‌های سلامت؛ یکی از الزامات اجرای برنامه

رئیس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: در مناطق شهری نیز تکمیل تیم سلامت به ازای هر سه هزار نفر جمعیت، یکی از الزامات اجرای برنامه است و دانشگاه‌ها در هر مرحله از پایلوت، موظف به تکمیل این تیم‌ها هستند.
وی افزود: تکمیل نیروی انسانی مورد نیاز، بخشی از فرآیند آماده‌سازی دانشگاه‌ها برای ورود به مرحله اجراست و تلاش می‌شود تیم‌های سلامت پیش از آغاز رسمی فعالیت، از نظر نیروی انسانی و الزامات اجرایی آمادگی لازم را داشته باشند.
فرخی با اشاره به بازخوردهای دریافت‌شده از اجرای برنامه اظهار کرد: استقبال مردم از برنامه پزشکی خانواده مناسب بوده است و با توجه به جدید بودن برخی فرآیندها، اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی درباره اهداف و نحوه دریافت خدمات، اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی افزود: یکی از فلسفه‌های اجرای مرحله‌ای و پایلوت برنامه نیز همین است که چالش‌های موجود در میدان شناسایی و برطرف شود و تجربه‌های به‌دست‌آمده برای توسعه برنامه مورد استفاده قرار گیرد.
رئیس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت در پایان تأکید کرد: پزشکی خانواده با تقویت پیشگیری، مدیریت بیماری‌های غیرواگیر، توجه به سلامت مادر و کودک، استفاده از ظرفیت تیم‌های چندرشته‌ای و هدایت بیماران در مسیر نظام ارجاع، می‌تواند گام مهمی در ارتقای کیفیت خدمات و دسترسی عادلانه مردم به مراقبت‌های سلامت باشد و توسعه مرحله‌ای آن با تکیه بر تجربه دانشگاه‌ها و بازخورد مردم دنبال خواهد شد.