نگاهی به فیلم "تهران کنارت"
تهران لاکچری
۲۷ خرداد ۱۴۰۵آخرین ساخته علی بهراد، فیلمی در جهان ذهنی اوست. در کنار فیلم تصور، "تهران کنارت" فارغ از زیباییهای بصری و رنگ آمیزی در نور و میزانسنها، همان روایت عشقی ناکام مانده است که در نبود مکان مشترک معنا پیدا میکند.
رویا سلیمی: به مانند فیلم تصور در اینجا هم لی لی با بازی آناهیتا افشار، با مهاجرت و رفتن از ایران و البته تهران، رابطه بیش و کم عاشقانهای را دستخوش تغییرات اساسی میکند. او حتی پس از بازگشت دوباره به تهران، رابطهاش با پاشا با بازی علی شادمان مبنای عاشقانه ندارد. تم عشق یک طرفه و عشق ور یک نگاه مانند فیلم قبلی کارگردان تم اصلی است و فیلم سعی دارد آن را با محوریت شهر تهران روایت کند. شهری که هر چند حضور موثری در رابطه دو کاراکتر دارد، اما اثرگذار نیست. مکانها و فضاهای تعیین شده در شهر تهران تنها به فضاسازی بصری کمک می گند و در خدمت خط داستانی نیست. تهرانی که متعلق به طبقه بالای جامعه است و مکانهای قاب گرفته شده در آن، بیانگر طبقه اجتماعی شخصیتهای فیلم است. تهرانی شیک و پر زرق و برق که در آن نشانی از آسیبهای اجتماعی و کمبودهای امور روزمره دیده نمیشود. تهران در این فیلم همه آن چیزی که شخصیتها به آن نیاز دارند را فراهم میکند. گویا اگر شما در این شهر از موقعیت اجتماعی و اقتصادی بالایی برخوردار باشید، هیچ تفاوتی با کلان شهرهای مهم دنیا ندارد. از نظر امکانات، زیبایی، مدرنیته و البته روابط آزاد اجتماعی بدون قید شرطی که شخصیتها را در خود محدود نمیکند. بلکه آنها آزادانه میتوانند هر آنچه در سر دارند، در خیابانهای این شهر تجربه کنند. تجربه زیسته شخصیتها از کلان شهر تهران، کافه گردی و پاساژ گردی تا سینمای روباز و پارتی شبانه و پینت بال گسترش دارد و آنها در دل شهری مدرن و بیش و کم غربی، سبک زندگی خاص خود را که متناسب با معماری و فضا سازی تهران امروز بالای شهر است پی میگیرند. این سبک زندگی گویا همان آزادی و عدم محدودیت اجتماعی را تیز با خود به همراه دارد. حتی در سکانس پارتی نیمه شب، این معماری کاربردی و مدرن برج است که آنها را از کمترین محدودیتهای اجتماعی نیز دور میکند. معماری “تهران کنارت” با تمرکز بر محلههای بالای شهر تهران بر همان سبک زندگی منطبق است و باز تولید همان زندگی غربی در جغرافیای پایتخت یک کشور در خاورمیانه است.
در کنار توجه به شهر تهران، فیلم از بینامتنیت در روایت خود نیز بهره برده است. نمایش فیلم “درخشش ابدی یک ذهن پاک”، دیالوگهایی از فیلم “درباره الی”، موزیکهای سارن و سوگند و موزیک های غربی پخش شده در پاساژ فیلم را به ارجاعات بسیاری وصل می کند. این ارجاعات در بخشهایی مانند فیلم “درخشش ابدی یک ذهن پاک” منطبق با ویژگیهای شخصیتها و نوع رابطه آنها است. اما استفاده عنوان فیلم از ترانه سارن و بازخوانی ترانه سوگند در فیلم، برای نزدیکتر شدن ذهن مخاطب و کاراکترها با جهان فیلم است. عنوان “تهران کنارت” درواقع بازگشت دوباره لی لی به تهران و دیدار دوباره با پاشا را یادآور میکند. مهاجرت، عشق در یک نگاه، عشق اول، وندالیسم و بی پروایی در فضای شهری و عمومی، رابطه دو کاراکتر را با توجه به طبقه و جایگاه اجتماعی آنها تعریف میکند. طبقهای که گویا هیچ مانعی برای خواستهای لحظهای و آنی آنها در فضای عمومی و خصوصی وجود ندارد. انگار تهران برای این طبقات مانند زندگی برخی از آنها، نه تنها شیک و پر زرق و برق است بلکه برخورداری اقتصادی آنها به تمام شئون زندگی اجتماعیشان نیز سیطره داشته است. نبود موانع قانونی و اجتماعی در سبک زندگی آنها در قلب پایتخت ایران، همان گفتمان مارکسیستی را تعین میبخشد که اصالت را نه بر اخلاق و جایگاه اجتماعی بلکه به موقعیت اقتصادی و مالی آنها پیوند میزند. این پیوند در مکانی مانند تهران تفاوتی با دیگر کلان شهرهای بزرگ گویا ندارد. در حالی که این تصور نیز از کلیشهای بیپشتوانه ناشی میشود.
خبرهای مرتبط
- تمدید فراخوان سی و سومین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان ایران — ۲۹ مهر ۱۴۰۵
- استقبال ۹۰ هزار نفر از آثار عکاسان جهان از گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران — ۲۷ مهر ۱۴۰۵
- توسعه همکاریهای گردشگری ایران و پاکستان با تسهیل روادید، گردشگری و تورهای جاده ابریشم — ۲۷ مهر ۱۴۰۵
- ایران و مالزی ظرفیتهای بالقوهای برای توسعه همکاریهای فرهنگی و گردشگری دارند — ۲۶ مهر ۱۴۰۵
- پردیس ملت خانه جشنواره فیلم مقاومت شد — ۲۶ مهر ۱۴۰۵
- استقبال ۵۵۸ هزار مخاطب از فیلمهای روی پرده در هفته گذشته — ۲۶ مهر ۱۴۰۵
- روایت رادیو نمایش از دنیای متفاوت هاروکی موراکامی — ۲۵ مهر ۱۴۰۵