کمبود نقدینگی؛ چالش اصلی کسب‌وکارهای خرد

بر اساس نرخ‌های اعلامی بازار، دلار در روز گذشته همچنان در سطوح بالای قیمتی معامله شده و فاصله نرخ‌های رسمی و آزاد نیز پابرجاست. قیمت طلا و سکه نیز متأثر از نوسانات ارزی و تحولات بازارهای جهانی، در محدوده‌های بالا نوسان داشته است. این شرایط، فضای تصمیم‌گیری را برای فعالان خرد اقتصادی دشوارتر کرده است.

افزایش هزینه تأمین کالا

فروشندگان خرد و تولیدکنندگان کوچک می‌گویند بخش قابل توجهی از کالاها، حتی آنهایی که به‌طور مستقیم وارداتی نیستند، به واسطه افزایش هزینه حمل‌ونقل، بسته‌بندی، قطعات و مواد اولیه، با قیمت بالاتری به دست آنها می‌رسد. به گفته برخی کسبه، تأمین دوباره موجودی فروشگاه‌ها نسبت به ماه‌های گذشته سرمایه بیشتری می‌طلبد، در حالی که فروش افزایش متناسبی نداشته است.

کاهش تقاضا در بازار خرد

همزمان با افزایش قیمت‌ها، رفتار مصرف‌کنندگان نیز تغییر کرده است. بسیاری از خانوارها خرید کالاهای غیرضروری را به تعویق انداخته و هزینه‌های خود را به اقلام ضروری محدود کرده‌اند. فعالان بازار پوشاک، لوازم خانگی و حتی برخی خدمات می‌گویند حجم مراجعه مشتریان کاهش یافته و معاملات به حداقل رسیده است.

سرمایه در گردش؛ گره اصلی بقای کسب‌وکارهای خرد

کاهش سرمایه در گردش به یکی از جدی‌ترین چالش‌های کسب‌وکارهای کوچک در ماه‌های اخیر تبدیل شده است. افزایش قیمت دلار و طلا نه‌تنها هزینه تأمین کالا را بالا برده، بلکه با تقویت انتظارات تورمی، مسیر حرکت نقدینگی را نیز تغییر داده است. در چنین شرایطی، بخشی از منابع مالی به‌جای ورود به چرخه تولید و مصرف، به سمت بازارهای دارایی حرکت کرده و همین موضوع جریان پول در بازار خرد را تضعیف کرده است.

از سوی دیگر، افزایش هزینه جایگزینی موجودی باعث شده بنگاه‌های کوچک برای حفظ سطح قبلی فعالیت، به سرمایه بیشتری نیاز داشته باشند؛ سرمایه‌ای که با کاهش فروش و افت تقاضای مصرفی، عملاً تأمین آن دشوارتر شده است. این شکاف میان «نیاز به نقدینگی» و «توان تأمین آن» فشار مضاعفی بر واحدهای خرد وارد کرده و حاشیه امنیت مالی آنها را کاهش داده است.

در این میان، نظام تأمین مالی نیز نتوانسته نقش مؤثری در جبران این کمبود ایفا کند. نرخ‌های بالای تسهیلات، سخت‌گیری‌های اعتباری و زمان‌بر بودن فرآیند دریافت وام، باعث شده بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک امکان استفاده از منابع بانکی را نداشته باشند یا تمایلی به پذیرش هزینه‌های بالای آن نشان ندهند. نتیجه این وضعیت، محدود شدن توان خرید، کاهش سطح فعالیت و در مواردی، خروج تدریجی واحدهای کوچک از بازار است.

اثر نوسان طلا بر صنوف مرتبط

صنف طلافروشان نیز از کاهش معاملات خبر می‌دهند. افزایش قیمت طلا باعث شده تقاضای مصرفی برای مصنوعات طلا کاهش یابد و خریدها بیشتر به سمت سکه و طلای سرمایه‌ای سوق پیدا کند. این تغییر الگو، حاشیه سود و گردش مالی واحدهای کوچک این صنف را تحت تأثیر قرار داده است.

چشم‌انداز بازار

کارشناسان اقتصادی معتقدند تا زمانی که نوسانات نرخ ارز مهار نشود و چشم‌انداز روشنی از ثبات اقتصادی شکل نگیرد، کسب‌وکارهای کوچک همچنان با نااطمینانی و فشار هزینه مواجه خواهند بود. در چنین شرایطی، حمایت هدفمند از واحدهای خرد، تسهیل دسترسی به سرمایه در گردش و کاهش بی‌ثباتی بازار، از جمله عوامل کلیدی برای جلوگیری از تعمیق رکود در بازار خرد عنوان می‌شود.