از کرخه تا تیمز

در کنار گفت‌وگو با دست اندرکاران این حوزه و برخی از رزمندگانی که در ایام جبهه این بخش را بر عهده گرفته بودند، تصاویر آرشیوی با ارزشی نیز فیلم را ارتقا می‌دهد.

محمد ساربان نژاد دوست و همراه صنیع خانی که راوی این مستند است، آرشیو با ارزشی از لحظات تعیین کننده سوژه دارد. آرشیوی که در شناخت صنیع خانی کمک فراوانی می‌کند و حالات و سکنات او را در موقعیت‌های مختلف به خوبی ثبت می‌کند. همراهی راوی در سفر به آلمان، سپس بازگشتش به تهران، سازماندهی و اجرای مراسم تشییع جنازه امام خمینی، ساخت و نصب ضریح ایشان و مراسم خاکسپاری صنیع خانی از جمله تصاویر دیده نشده‌ای است که‌ در ساخت این مستند بسیار تاثیرگذار و حیاتی بوده است.

سوژه سرنوشتی مانند شخصیت فیلم “از کرخه تا راین” ابراهیم حاتمی‌کیا دارد. درام زندگی او پر از فراز و فرود داستانی است که قابلیت ساخت چند فیلم و مستند را دارد. مسئولیت او در واحد ترابری سپاه به تنهایی از جمله موضوعاتی است که می‌تواند با اطلاعات دقیق و با جزئیات کامل به مستندی مهم در ژانر فیلم‌های دفاع مقدسی تبدیل شود. موضوعی که هر چند نیمی از مستند “ایستاده در تیمز” را تشکیل می‌دهد، اما نمی‌تواند به تمامی حق مطلب را ادا کند. ضمن اینکه فیلم به واسطه این روایت موازی دچار پرسش‌های متعددی در روایت می‌شود.

برخی فرازهای زندگی این شهید نیز شتاب زده مطرح شده و در ابهام باقی می‌ماند. درگیری او با سپاه بعد از جنگ یا اختلاف بر سر هزینه‌های درمان بیماری او در خارج از کشور و نوع مراودات او با بیت امام که به نظر میرسد بسیار روابط صمیمانه و نزدیکی میان آنها برقرار بوده، در مستند واکاوی نمی‌شود. تنها در حد چند جمله بیان و از آن عبور می‌شود. نکاتی که اگر طرح آنها با جسارت مستندساز همراه می‌شد، پرتره سید محمد صنیع خانی تصویر شفاف‌تری از او را ترسیم می‌کرد. تصویری که در میانه دو واژه شهید و مرحوم نمی‌تواند مرزبندی خود را تعیین کند و بلاتکلیف باقی می‌ماند. برخی بیماری سرطان او را به حضور او در جبهه مرتبط نمی‌دانند. این نکته با استفاده از مدارک پزشکی و مشورت با پزشکان متخصص قابل بررسی بود که در اینجا نیز مستندساز از جستجوی دقیق این وجه مهم سوژه صرف‌نظر می‌کند.