گفتوگوی ویژه پیام آشنا با فاطمه آذریان:
روایت یک مسیر متفاوت؛ از سمپاد تا تحلیل داده در صنعت
۱۹ آذر ۱۴۰۴فاطمه آذریان، فارغالتحصیل مهندسی صنایع دانشگاه خوارزمی و مدالآور مسابقات بینالمللی اختراعات، مسیر خود از سمپاد تا تحلیل داده در صنعت را مرور میکند. وی در این گفتگو بر نقش کلیدی «شناسایی فرصتها» و «اقدام جسورانه» در موفقیتهای تحصیلی و حرفهای خود تأکید دارد؛ از تحصیل در سمپاد و انتخاب آگاهانه مهندسی صنایع تا ثبت اختراع، کسب مدال طلای جهانی و ایفای نقش بهعنوان تحلیلگر داده در یک شرکت صنعتی.
به نظر میرسد تحصیل در سمپاد برای رسیدن شما به جایگاه امروز تأثیر زیادی داشت.
من در دبیرستان استعدادهای درخشان(سمپاد) درس میخواندم. فضای آنجا، با همه سختیهایش، صمیمیت و رقابت سازندهٔ خاصی داشت. بودن در جمع دانشآموزان و معلمانی باانگیزه، ذهنیت مرا شکل داد. آنجا بود که برای نخستین بار یاد گرفتم باید نسبت به فرصتهای اطرافم هوشیار باشم. این نگاه، پایهٔ بسیاری از تصمیمهای بعدی من شد.
چطور شد که رشته مهندسی صنایع را انتخاب کردید؟
راستش را بخواهید،تا قبل از کنکور اصلاً نمیدانستم چنین رشتهای وجود دارد! تابستان سال کنکور، مشاورم این رشته را به من معرفی کرد. بین مهندسی کامپیوتر و صنایع مردد بودم. پس از تحقیق، وقتی با ماهیت رشته آشنا شدم، احساس کردم مهندسی صنایع فضای بهتری برای شکوفایی من است. به نظرم آمد این رشته ترکیبی از خلاقیت، حل مسئله و نگاه سیستماتیک است و این همان چیزی بود که میخواستم.
خب، وارد دانشگاه خوارزمی شدید. چه رویکردی در دوران کارشناسی داشتید که شما را متمایز کرد؟
از همان ترم اول،اصل خود را گذاشتم بر این که «نمیشود فقط درسهای دانشگاه را خواند و انتظار موفقیت در آینده داشت». معتقد بودم باید بدانم این رشته چیست، در دنیای واقعی چه کاربردی دارد و من با آن دقیقاً چه میتوانم بکنم. بنابراین از همان روزهای اول، مطالعه شخصی را شروع کردم. حتی وقتهای خالی نیمساعته بین کلاسها را در کتابخانه میگذراندم تا مفاهیم پایه را عمیقتر بفهمم. همچنین یادگیری زبان تخصصی رشته را خیلی زود و جدی آغاز کردم. اکنون که به گذشته نگاه میکنم، همان زمانهای کوتاه سرمایهگذاریشده، پایه موفقیتهای بعدی من بودند.
یکی از جالبترین بخشهای مسیر شما، ورود به دنیای نوآوری و اختراع است. چه انگیزهای شما را به سمت آن کشاند؟
همیشه برایم این پرسش مطرح بود که آیا فضای نوآوری فقط مختص افراد خاص یا بسیار باهوش است؟در مطالعاتم درباره مهندسی صنایع به این نتیجه رسیده بودم که هسته این رشته، خلاقیت و ابتکار است. پس گفتم چه اشتراکی بهتر از این؟ دنبال فرصتی گشتم و در یک کارگاه فشرده سههفتهای در دانشگاه شهید بهشتی ثبتنام کردم. آن هم در دوران امتحانات! اما حاضر شدم برای آن به تهران رفتوآمد کنم. نتیجه این شد که توانستم اختراعم را ثبت کنم و این دریچهای به دنیای بینالملل گشود.
یعنی موفقیتهای بینالمللی شما از همینجا شروع شد؟
بله دقیقاً.پس از ثبت اختراع، به عضویت فدراسیون بینالمللی مخترعان (IFIA) در ژنو درآمدم. این عضویت، فرصت شرکت در مسابقات معتبر بینالمللی را برایم فراهم کرد. در سال ۱۴۰۲ در سومین دوره مدال نقره و در سال ۱۴۰۳ در چهارمین دوره مدال طلا کسب کردم. همه اینها ریشه در همان نگرش دوران دبیرستان داشت: شناسایی فرصت و اقدام جسورانه.
در کنار اینها، فعالیتهای دانشجویی و کاری هم داشتید؟
قطعاً.در انجمن علمی دانشگاه فعال بودم و حتی یک مقاله کنفرانس بینالمللی به انگلیسی نوشتم و ارائه دادم. همچنین در دوران کرونا، نقش مؤثری در احیای نشریه تخصصی رشته مهندسی صنایع دانشگاه خوارزمی داشتم که پس از چند سال رکود، دوباره جان گرفت. از سوی دیگر، از ترم دوم کارآموزی را شروع کردم. ابتدا در موقعیتی کمارتباطتر، اما بهتدریج مسیرم را پیدا کردم و متوجه شدم به حوزه تحلیل داده در مهندسی صنایع علاقه زیادی دارم.
تحلیل داده؟ این علاقه چطور شکل گرفت و اکنون در کجا مشغول هستید؟
به این باور رسیدم که اعداد و ارقام فقط داده خام نیستند؛ هر عددی یک داستان دارد. من علاقه دارم با تحلیل داده، آن داستان پنهان کسبوکار را روایت کنم. اکنون بهعنوان تحلیلگر داده/سیستم در شرکت سبز شیمی کیمیاگران زند فعالیت میکنم. در اینجا، با ترکیب تفکر سیستمی و چرخه بهبود مستمر، فرآیندهایی مانند فروش و تولید را تحلیل میکنیم. هدف، شناسایی نقاط کور و پیشنهاد اقدامات اصلاحی برای بهبود عملکرد است.
به نظر میرسد در این نقش، تعامل با دیگران بسیار مهم است.
بسیار مهم است!تحلیلگر داده مانند پلی است بین دادهها و تصمیمگیرندگان. تعامل سازنده با مدیریت و تمام واحدها کلید موفقیت است. خوشبختانه در شرکت ما این تعامل عالی است. مدیران از تحلیل استقبال میکنند و حتی تیمها مشتاقند تا عملکردشان تحلیل شود. این فضای اعتماد باعث میشود تحلیلها دقیقتر و اقدامات مؤثرتر باشند.
برای آینده چه برنامهای دارید؟ دغدغه اصلی شما چیست؟
دغدغه اصلی من همگام ماندن با سرعت دیوانهوار تحولات فناوری است.همیشه از خودم میپرسم: «پنج سال دیگر، تو در کجای این نقشه پرسرعت ایستادهای؟ چه مهارتهای جدیدی باید بیاموزی تا نهتنها مصرفکننده، بلکه خالق ارزش باشی؟» هدفم این است که هر روز، حتی یک درصد بهتر از دیروز باشم؛ چه در مهارتهای حرفهای، چه در دانش و چه در ویژگیهای انسانی. نمیخواهم در دایره امن بمانم. معتقدم فرصتهای بزرگ، درست بیرون از مرزهای آن دایره منتظر ما هستند.
حرف آخر؟
فکر میکنم رمز حرکت،هوشیاری، یادگیری مستقل و جسارت آزمودن مسیرهای جدید است. نباید اجازه داد فرآیند تحصیل، ما را منفعل کند. باید از همان ابتدا نقشه راه خود را با تحقیق و اقدام طراحی کرد. من همچنان در حال یادگیری و آزمودن هستم و این مسیر برایم بسیار جذاب است.
نیر احمدی