حذف ارز ترجیحی برنج؛ ثبات قیمت در خطر است

رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران پیش‌بینی کرده که قیمت برنج هندی به حدود ۱۳۵ هزار تومان و برنج پاکستانی به حدود ۱۶۰ هزار تومان برسد. هرچند در صورتی که عرضه کالا با ارز آزاد سرعت گیرد، امکان کاهش قیمت نسبت به سطح فعلی نیز وجود دارد، اما در کوتاه‌مدت احتمال جهش قیمت نیز بالاست. کارشناسان اقتصادی معتقدند ارز ترجیحی پیشین منجر به رانت و توزیع ناعادلانه شده بود و کالا با قیمت مصوب واقعی به دست مصرف‌کننده نمی‌رسید.

شفافیت و رقابت؛ مسیر بازسازی بازار
مجیدرضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج، حذف ارز ترجیحی را نه تنها یک اقدام اصلاحی بلکه نقطه آغازی برای بازسازی شفافیت در بازار برنج ارزیابی می‌کند. به گفته او، موفقیت این سیاست وابسته به نحوه اجرای آن توسط سیاست‌گذار است؛ چرا که صرفاً حذف یارانه ارزی بدون اصلاح سازوکارهای بازار، ممکن است به افزایش بی‌ثباتی و نوسانات قیمتی منجر شود.
با انتقال ارز واردات به تالار مبادلات و رفع الزام تحویل کالا به دولت، رقابت واقعی میان واردکنندگان شکل می‌گیرد. این رقابت، در عمل، دو اثر مهم دارد: نخست، کاهش رانت و انحصار در زنجیره تأمین و دوم، ایجاد انگیزه برای عرضه‌کنندگان جهت بهینه‌سازی قیمت‌ها و حفظ سهم بازار. وقتی واردکنندگان مجبور به رقابت برای جذب مشتری شوند، فشار بر قیمت تمام‌شده کاهش می‌یابد و این کاهش در نهایت به نفع مصرف‌کننده تمام می‌شود.
خاکی تاکید می‌کند که برای تحقق این نتایج، چند پیش‌شرط اساسی لازم است: پذیرش نرخ شناور ارز، لغو قیمت‌گذاری دستوری و حذف سهمیه‌بندی واردات. این تغییرات نه تنها رانت را از زنجیره خارج می‌کند، بلکه بازار را به سمت رقابت واقعی و متعادل شدن قیمت‌ها هدایت می‌کند. به بیان دیگر، حذف ارز ترجیحی تنها نقطه شروع است و رسیدن به بازار شفاف و پایدار، مستلزم اصلاحات ساختاری و ایجاد مکانیسم‌های رقابتی است که عرضه و تقاضا را به‌طور طبیعی مدیریت کند.

معوقات ارزی؛ سد بزرگ پیش رو
با وجود مزایای حذف ارز ترجیحی، چالش اصلی همچنان پرداخت نشدن بیش از یک میلیارد یورو معوقات ارزی واردکنندگان است. تا زمانی که این بدهی‌ها تسویه نشود، تامین‌کنندگان خارجی تمایلی به فروش مجدد کالا به ایران ندارند و جریان تأمین با مشکل مواجه خواهد شد. بنابراین، قبل از اجرای سیاست‌های جدید، ضروری است بخش قابل توجهی از معوقات ارزی تسویه شود تا بازار با ثبات و رقابتی باقی بماند.
در نهایت، حذف ارز ترجیحی برنج فرصتی برای شفافیت و کاهش رانت ایجاد کرده، اما موفقیت آن نیازمند نظارت دقیق، تعیین سازوکارهای روشن واردات و تضمین ثبات عرضه است تا نه‌تنها از جهش قیمت جلوگیری شود، بلکه بازار برنج ایران به سمت رقابتی‌تر و منصفانه‌تر شدن حرکت کند.
**

جزئیات اعطای سهمیه سوخت برای تاکسی‌های اینترنتی اعلام شد

جزئیات اعطای سهمیه سوخت برای ناوگان سکوهای اینترنتی توسط شرکت ملی پخش، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، و سازمان برنامه و بودجه اعلام شد.
به گزارش پیام آشنا، شرکت ملی پخش، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، سازمان برنامه و بودجه، و اسنپ و تپسی در اطلاعیه مشترکی اعلام کردند: با توجه به مصوبه شماره ۱۴۶۸۴۳ هیأت محترم وزیران در خصوص بنزین و در نظر گرفته شدن سهمیه سوخت برای رانندگان / راکبان فعال در سکوهای اینترنتی وفق ماده ۶ تصویب‌نامه مزبور، نکات زیر را به استحضار جامعه و بالاخص کاربران سکوهای اینترنتی می‌رساند:
۱- سقف سهمیه سوخت در نظر گرفته شده برای هر خودروی بنزینی ۲۰۰ لیتر در ماه (مازاد بر ۶۰ لیتر نرخ اول و ۱۰۰ لیتر نرخ دوم) و برای هر خودروی دوگانه‌سوز ۹۵ لیتر در ماه (مازاد بر ۳۰ لیتر و ۱۰۰ لیتر) می‌باشد و برای هر موتورسیکلت فعال و دارای کارت سوخت ۴۰ لیتر در ماه (مازاد بر ۲۵ لیتر نرخ اول و ۳۵ لیتر نرخ دوم) خواهد بود. لازم به ذکر است که امکان سوختگیری مازاد بر سهمیه اعتباری ریالی (خودروهای بنزینی به میزان ۲۰۰ لیتر و خودروهای دوگانه‌سوز به میزان ۹۵ لیتر) در جایگاه‌های سوخت وجود دارد، اما سهمیه اعتباری-ریالی به آن تعلق نخواهد گرفت.
۲- اعطای سهمیه به صورت اعتباری- ریالی پس از اعلام مشخصات سفر و پیمایش توسط سکوها خواهد بود و مابه‌التفاوت نرخ دوم (۳ هزار تومان) و نرخ آزاد جایگاه (۵ هزار تومان در زمان ابلاغ مصوبه)، پس از انجام فرایند محاسبه پیمایش طی شده توسط وزارت کشور از طریق سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها به طور مستقیم به حساب بانکی رانندگان / راکبان واریز خواهد شد. نحوه محاسبه پیمایش و تبدیل آن به سهمیه اعتباری ریالی، طی دستورالعمل اجرایی توسط دولت ابلاغ خواهد شد.
۳- محاسبه پیمایش صورت گرفته از کیلومتر اول آغاز سفر در هر ماه صورت خواهد پذیرفت و تمام کاربران فعال در سکوها (بجز موتورسیکلت‌های فرسوده و فاقد کارت سوخت) مشمول دریافت سهمیه خواهند شد.
۴- خودروهای وارداتی و خودروهای نوشماره داخلی ثبت نام شده در سکوها که به هر نحو سهمیه یارانه‌ای ایشان حذف می‌گردد، مبتنی بر پیمایش ماهیانه تأیید شده توسط وزارت کشور مشمول دریافت سهمیه بند اول (خودروهای بنزینی به میزان ۲۰۰ لیتر و خودروهای دوگانه‌سوز به میزان ۹۵ لیتر) خواهند شد.
۵- سکوهای اینترنتی فعال متعهد می‌گردند هزینه تمام شده سفرها از بابت افزایش نرخ سوخت، افزایش نیابد. لازم به توضیح است که سازوکار قیمت گذاری پویا مبتنی بر عرضه و تقاضا حفظ خواهد شد.