وقتی جلسات شورا رنگ تنش میگیرد
۸ آذر ۱۴۰۴در دویستوبیستوهشتمین جلسه شورای شهر کرج، انتقادها به عملکرد مدیریت شهری و شخص شهردار، نسبت به جلسات گذشته به طور قابل توجهی بیشتر شده بود؛ بهگونهای که فشار بر تیم مدیریت شهری کاملاً قابل لمس بود. پچپچهای مدیران، گفتوگوهای آرام و زیرلبی میان اعضا، و نگاههایی که مدام بین صندلیها جابهجا میشد؛ تمام این موارد نشان میداد فضای شورا در حالت عادی خود نیست.
فشار شورا اگر در چارچوب قانون و با هدف نظارت باشد، بیشک مفید و حتی لازم است؛ اما آنجا که این فشار به دخالت در عزلونصبها، پیگیری منافع فردی و ایجاد تنش دائمی تبدیل میشود، نتیجهاش نه بهبود مدیریت شهری، بلکه آسیبدیدن بدنه شهرداری و فرسایش اعتماد شهروندان است.
«فشار مثبت» زمانی معنا پیدا میکند که شورا طبق قانون عمل کند؛ شورایی که مرجع انتخاب شهردار است و بر بودجه، عملکرد مالی، اجرای مصوبات و صیانت از اموال عمومی نظارت دارد. ابزارهایی مانند سؤال، تذکر، استیضاح و حتی عدم تأیید بودجه نیز دقیقاً برای همین منظور در اختیار شورا قرار گرفته است.
وقتی فشار در قالب سؤالهای دقیق، گزارشهای نظارتی مستند، تعیین شاخصهای عملکرد، اصلاح انحرافات بودجهای و مشروط کردن حمایتها به توسعه شهری و رعایت حقوق شهروندی باشد، میتواند مانع ناکارآمدی و فساد شود و روند مدیریت شهری را به ریل درست بازگرداند.
اما وقتی فشار از مسیر قانون خارج و به «دخالت» تبدیل میشود، داستان کاملاً فرق میکند.
در بسیاری از شهرها، از جمله کرج، بخش مهمی از تنشها زمانی شکل میگیرد که برخی اعضای شورا از مسیر رسمی (رئیس شورا ـ شهردار) عبور میکنند و هرکدام به صورت جداگانه برای جابهجایی مدیران، تغییر پیمانکاران یا پیگیری منافع شخصی و سلیقهای فشار وارد میکنند.
این نوع فشار، شهردار را فرسوده و مدیریت را بیثبات میکند، پروژهها را کند یا متوقف میسازد و اختلافات سیاسی را به عمق بدنه شهرداری تزریق میکند. نتیجه این است که افکار عمومی، بهجای مشاهده حل مسئله شهری، تنها «درگیریهای شورا» را میبیند. در این میان، بازیهای پنهان و رفتارهای دوگانه برخی افراد با شهردار نیز مشکلات را چند برابر میکند.
شهردار طبق قانون باید پاسخگوی شورا باشد اما اگر دائماً زیر سایه تهدید استیضاح، دخالت در انتصابات یا حاشیهسازی رسانهای قرار بگیرد، بهجای تمرکز بر برنامهریزی بلندمدت، ناچار به مدیریت روزمره سیاسی، دفع تنشها و معامله برای بقا میشود.
در شهری مانند کرج که سابقه جلسات پرتنش در انتخاب شهردار و اختلافات عمیق در صحن شورا را داشته، تداوم فشارهای سلیقهای میتواند اعتماد شهروندان به هر دو نهاد را کاهش داده و سرمایه اجتماعی مدیریت شهری را فرسوده کند.
لیلا خانی نژاد
خبرهای مرتبط
- گامهای کلیدی برای مشارکت حداکثری در انتخابات پیش رو — ۶ بهمن ۱۴۰۴