پیام آشنا گزارش می دهد
نشست شرمالشیخ؛ بازی قدرت آمریکا و واکنش هوشمندانه ایران
۲۲ مهر ۱۴۰۴اختصاصی پیام آشنا- نشست شرمالشیخ، با محوریت توافق آتشبس میان رژیم صهیونیستی و حماس، بار دیگر نشان داد که تحولات خاورمیانه نه تنها پیچیدگیهای نظامی و امنیتی دارد، بلکه عرصهای برای رقابت دیپلماتیک و چانهزنیهای منطقهای و بینالمللی است. دعوت ایران به این نشست و تصمیم تهران برای عدم حضور، به وضوح نمایانگر سیاست راهبردی، مستقل و اخلاقمدار جمهوری اسلامی در قبال پرونده فلسطین بود.
تصمیم ایران: عدم مشروعیتبخشی به سازوکارهای تحمیلی
ایران با عدم حضور در نشست شرمالشیخ، نشان داد که صرفا حضور در یک میز مذاکره به معنای مشروعیتبخشی به آن نیست، بلکه چگونگی حضور و پیام آن اهمیت دارد. با توجه به فشارهای گسترده غربیها برای کشاندن تهران به این نشست، حضور ایران میتوانست به نوعی تایید روندی باشد که بدون مشارکت واقعی ملت فلسطین طراحی شده است. تهران با پرهیز از مشارکت در این سازوکارها، بر ضرورت آتشبس واقعی، پایان کشتار زنان و کودکان و محوریت مردم فلسطین تأکید کرد.
حمایت از مقاومت و توازن میدانی
از منظر میدانی، هرگونه آتشبس باید با تضمین عملی همراه باشد؛ اما تجربههای گذشته نشان داده که رژیم صهیونیستی حتی در ساعات پایانی آتشبس نیز به خشونت علیه غیرنظامیان ادامه میدهد. عدم حضور ایران در نشست شرمالشیخ، اقدامی برای حفظ مشروعیت جریانهای مقاومت و جلوگیری از حاشیهنشینی آنها بود. حمایت ایران از مقاومت، نه بهصورت شعار، بلکه با پرهیز از هر رفتار دیپلماتیک که بتواند جریان مقاومت را تضعیف کند، معنا پیدا میکند.
دیپلماسی مستقل و اخلاقمحور
سیاست خارجی ایران همواره توازن میان اخلاق سیاسی و منافع ملی را رعایت کرده است. در پرونده فلسطین، ایران بر توقف خشونتها، پایان محاصره غزه و تضمین حقوق مردم فلسطین تأکید دارد. بیانیه وزارت امور خارجه بر دیپلماسی استقلالمحور ایران صحه گذاشت و نشان داد تهران حاضر به همراهی در روندهای تحمیلی که هدف آن عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی باشد، نیست.
نقشه سیاسی نشست و نقش آمریکا
نشست شرمالشیخ تحت ریاست مشترک ترامپ و السیسی برگزار شد و با هدف تثبیت امنیت اسرائیل، کاهش نقش کشورهای عربی و فشار بر جریانهای مقاومت طراحی شده بود. ترامپ تلاش کرد کشورهای عربی و اسلامی را به پذیرش پروژهای وادار کند که عملاً با خلع سلاح مقاومت و تضمین امنیت رژیم اشغالگر قدس همراه است. در حاشیه نشست، فشار آمریکا بر عربستان و امارات برای مشارکت در بازسازی غزه و تعمیق عادیسازی روابط با اسرائیل مشهود بود. این سیاست، با دعوت از ایران، تلاشی برای وارد کردن تهران به روند عادیسازی بود، اقدامی که ایران با درک تهدیدات آن، نپذیرفت.
تحولات انسانی و امنیتی غزه
تحلیل کارشناسان منطقه نشان میدهد که آتشبس در فاز کوتاهمدت میتواند به ورود کمکهای بشردوستانه و باز شدن گذرگاهها منجر شود، اما کمبودها و ویرانیها همچنان شدید باقی خواهد ماند. در میانمدت، روند بازسازی غزه با چالشهای جدی مواجه است و رژیم صهیونیستی با مانعتراشیهای معمول خود، ثبات و صلح پایدار را دشوار میسازد. فاز بلندمدت نیز بدون تضمینهای سیاسی و مدیریتی برای مردم غزه، شکننده خواهد بود.
نمایش سیاسی و رفتار رهبران جهانی
نشست شرمالشیخ علاوه بر مسائل محوری فلسطین، صحنهای برای نمایش روابط و برخوردهای شخصی رهبران جهانی بود. رفتار ترامپ با برخی رهبران اروپایی، از جمله نخستوزیر انگلیس و رئیسجمهور فرانسه، نمونهای از اقدامات تحقیرآمیز و خودمحورانه وی بود که تأثیر دیپلماتیک نشست را تحتالشعاع قرار داد. در مقابل، حمایت و تمجید ترامپ از رهبران کشورهای حامی رژیم صهیونیستی نشاندهنده تمرکز وی بر تثبیت منافع رژیم و کمرنگ کردن نقش محور مقاومت بود.
تصمیم ایران برای عدم حضور در نشست شرمالشیخ، نه نشانه انزوا، بلکه انتخابی راهبردی برای حفاظت از مشروعیت مقاومت، پیگیری آتشبس واقعی و تداوم دیپلماسی مستقل و اخلاقمحور بود. در حالی که آمریکا و برخی کشورهای منطقه با هدف مشروعیتبخشی به طرحهای تحمیلی، تلاش میکردند ایران را وارد روند عادیسازی کنند، تهران با تمرکز بر مردم فلسطین، نشان داد که سیاست هایش بر پایه مقاومت، استقلال و عدالت استوار است.