از شکست تا شکوفایی؛ روایت یک کارآفرین جوان در زیست‌بوم نوآوری ایران

امین زند وکیلی بنیان گذار شرکت«سبز شیمی کیمیاگران زند» مستقر در پارک علم و فناوری البرز وابسته به جهاد دانشگاهی، در پنجمین دوره مسابقات نوآوری و اختراعات ویژه اعضای فدراسیون بین‌المللی مخترعین (IFIA) کشور سوئیس، مدال طلا را از آن خود کرد. این مسابقات که از ۲۴ تا ۲۶ مرداد ۱۴۰۴ (۱۵ تا ۱۷ آگوست ۲۰۲۵) به صورت مجازی برگزار شد، صحنه‌ای جهانی برای نمایش خلاقیت و نوآوری نسل آینده بود.
در این دوره، بیش از ۱۱۰۰ پروژه نوآورانه از ۲۷ کشور جهان ارائه شد که ایران با بیش از ۴۰۰ اختراع و نوآوری، حضور چشمگیری داشت. این شرکت دانش‌بنیان با ارائه محصولی نوآورانه و دوستدار محیط‌زیست با نام «تولید ضد کف کامپاند» موفق به کسب مدال طلا شد.
امین زند وکیلی، بنیان‌گذار این شرکت، این موفقیت را مرهون حمایت‌های مدیران پارک علم و فناوری البرز و صندوق پژوهش و فناوری استان البرز دانست و اظهار کرد: «محصول نوآورانه تیم فناوری ما که دوستدار محیط‌زیست است، توانست در این رقابت جهانی خوش بدرخشد.

از شکست تا تولد دوباره
زند وکیلی در ادامه به روایت مسیر پرچالش کارآفرینی خود پرداخت: در مسیر زندگی حرفه‌ای‌ام، نقطه آغاز کارآفرینی با یک شکست همراه بود؛ اما همین شکست، زمینه‌ساز تولدی دوباره شد. با حمایت یکی از مدیران ارشد شرکتی که در آن مشغول به کار بودم، نخستین استارت‌آپ خود را راه‌اندازی کردم. تحلیل‌های اشتباه بازار باعث شکست پروژه در فاز اول شد، امید باعث شد از شکست تجربه سازی کنیم.

پشتکار در سخت‌ترین شرایط
وی در توصیف روزهای سخت آغازین افزود: در شرایطی که سرمایه‌ای نداشتیم، با یکی از دوستانم تصمیم گرفتیم از فضای خانه‌اش برای نمونه‌سازی و ارتقای محصول استفاده کنیم. محصول قبلی را با بررسی دقیق ضعف‌ها بازطراحی کردیم و در نهایت موفق شدیم حدود یک تن ماده را از طبقه چهارم خانه‌ای بدون آسانسور بفروشیم؛ کاری که با حمل دستی بسته‌های ۲۰ کیلویی از پله‌ها انجام شد.

بازگشت به پارک علم و فناوری
این کارآفرین جوان در ادامه خاطرنشان کرد: پس از تجربه قبلی در پارک علم و فناوری البرز، ابتدا تمایلی به بازگشت نداشتم، اما پس از بررسی گزینه‌های مختلف و مواجهه با بروکراسی‌های پیچیده، همان طرح شکست‌خورده را با اصلاحات مجدد برای پارک ارسال کردم. این بار، پارک علم و فناوری البرز با نگاهی متفاوت، ما را پذیرفت و در فضای ۳۰ متری، فعالیت‌مان را از نو آغاز کردیم.

حمایت‌های چابک و تاثیرگذار

زند وکیلی به حمایت‌های مؤثر در این مسیر اشاره کرد و گفت: در این مسیر، تجربه حمایت بی‌منت مشتریان و صندوق البرز که با حذف بروکراسی‌های رایج، تسهیلات را در کمتر از سه روز به ما اختصاص دادند، نقطه عطفی در رشد ما بود. این سیستم چابک نشان داد که اعتماد، همدلی و پذیرش ریسک می‌تواند موتور محرک نوآوری باشد.

دستاوردها و چشم‌اندازهای آینده
وی در مورد دستاوردهای کنونی شرکت گفت: اکنون تیم ما به‌صورت مستقیم در صنایع پتروشیمی، نساجی، رنگ، کاغذ، کود و سم، و آرایشی-بهداشتی فعالیت دارد. واحد ترابری تبریز را راه‌اندازی کرده‌ایم و استارت‌آپی دیگر در حوزه تکنولوژی‌های پیشرفته شکل داده‌ایم. با وجود چالش‌های مالی، بر توسعه فناوری‌های بومی تمرکز کرده‌ایم؛ از جمله بهره‌گیری از نانوتکنولوژی در حوزه‌هایی که تنها معدود کشورهایی تجربه‌اش کرده‌اند.

شیمی؛ فلسفه زندگی
این بنیان‌گذار شرکت دانش‌بنیان در پایان با بیان فلسفه خود از کارآفرینی گفت: شیمی برای من فقط یک رشته علمی نیست؛ بلکه فلسفه زندگی است. همان‌طور که واکنش‌های شیمیایی از دل عدم تعادل شکل می‌گیرند، نوآوری نیز از دل چالش‌ها و شکست‌ها زاده می‌شود. ما به دنبال ایجاد اتاق‌های فکر، جذب جوانان نوآور، و تقویت ارتباط میان دانشگاه‌ها و صنایع کوچک هستیم؛ چرا که باور داریم رشد واقعی از دل همین تعاملات شکل می‌گیرد.

سخن پایانی: باور به جوانان
این مسیر نشان داد که با تلاش، مشورت، مطالعه و باور به توانمندی‌های داخلی، می‌توان از دل محدودیت‌ها، فرصت ساخت. اگر روزی پارک علم و فناوری آن فضای کوچک را در اختیارمان نمی‌گذاشت، شاید همه چیز تمام می‌شد… اما امروز، با تیمی متعهد، پروژه‌هایی پویا و نگاهی رو به آینده، در مسیر توسعه فناوری‌های ایرانی ایستاده‌ایم.
جوانان خود را باور کنیم. از دید من یک جوان ۳۰ تا ۳۵ ساله هم جوان است. از همان ۱۸ سالگی که وارد صنعت، بازار کار و دانشگاه می‌شوند، باید هدفمان از پذیرش آنان را بدانیم، به آنان باور داشته باشیم و به دانشگاه‌ها این فضا را بدهیم. شاید نتوانیم تا نتیجه نهایی با آنان باشیم، اما باید اجازه دهیم جوانان واژه شکست و تجربه را کسب کنند.

نیراحمدی