عاشورا همچنان زنده است

محرمی متفاوت؛ تلاقی عاشورا و حماسه مقاومت

آنچه محرم امسال را از سال‌های گذشته متمایز کرد، همزمانی عزاداری سید و سالار شهیدان با گرامیداشت یاد شهدای مقاومت بود. این همزمانی، حال و هوای هیئت‌ها را رنگ و بویی متفاوت بخشید و سبب شد فرهنگ عاشورا بیش از گذشته با واقعیت‌های امروز جامعه پیوند بخورد. در بسیاری از مجالس، از شهدای جنگ اخیر به عنوان ادامه‌دهندگان راه شهدای کربلا یاد شد؛ انسان‌هایی که با تأسی به مکتب امام حسین (ع)، جان خود را در راه دفاع از اسلام، عزت و امنیت کشور تقدیم کردند.

حضور گسترده مردم؛ از کرج تا روستاهای البرز

مراسم عزاداری در سراسر استان، از کرج، فردیس، ساوجبلاغ، نظرآباد، چهارباغ، اشتهارد و طالقان گرفته تا روستاهای مختلف، با حضور گسترده اقشار مختلف مردم برگزار شد. هیئت‌های مذهبی، دسته‌های سینه‌زنی و زنجیرزنی، مساجد و حسینیه‌ها، جلوه‌ای از وحدت و انسجام اجتماعی را به نمایش گذاشتند. در کرج نیز آیین‌های سنتی و ریشه‌دار، از جمله مراسم هیئت ملایری‌ها با اجرای آیین نمادین نعش‌گردانی، بازسازی کاروان اسرا و خیمه‌سوزان، همچون سال‌های گذشته با استقبال گسترده مردم برگزار شد. همچنین در بسیاری از شهرستان‌ها و روستاهای استان، آیین‌های سنتی عزاداری با مشارکت خانواده‌ها، جوانان و نوجوانان برگزار شد و نشان داد فرهنگ عاشورا همچنان در متن زندگی مردم البرز جاری است.

شهادت در راه خدا؛ امتداد راه سرخ عاشورا

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های عزاداری‌های امسال، برجسته شدن مفهوم «شهادت در راه خدا» بود. اگر عاشورا مکتب جاودانه شهادت و آزادگی است، شهدای معاصر نیز ادامه‌دهندگان همان مسیر معرفی شدند؛ مسیری که در آن انسان مؤمن برای دفاع از دین، عزت و استقلال جامعه اسلامی از جان خود می‌گذرد. این نگاه سبب شد بسیاری از مراسم با قرائت یادنامه شهدا، روایتگری خانواده‌های شهدا و تجلیل از ایثارگران همراه باشد.

پیام مشترک این برنامه‌ها آن بود که خون شهید هرگز هدر نمی‌رود و همان‌گونه که خون سیدالشهدا (ع) اسلام را زنده نگه داشت، خون شهدای مقاومت نیز ضامن عزت، امنیت و اقتدار امت اسلامی خواهد بود. این همان حقیقتی است که فرهنگ عاشورا از آن با عنوان «پیروزی خون بر شمشیر» یاد می‌کند؛ حقیقتی که نشان می‌دهد قدرت ظاهری ستمگران هرگز ماندگار نیست و سرانجام حق بر باطل غلبه خواهد کرد.

مظلومیت امام حسین (ع)؛ چراغ هدایت آزادگان

در کنار تأکید بر فرهنگ ایثار، موضوع مظلومیت امام حسین (ع) و یارانش نیز جایگاه ویژه‌ای در مراسم امسال داشت. خطیبان و مداحان با یادآوری غربت سیدالشهدا (ع)، تشنگی کودکان، وفاداری حضرت ابوالفضل (ع)، رشادت حضرت علی‌اکبر (ع) و ایثار اصحاب باوفای امام، تلاش کردند پیام اصلی عاشورا را به نسل امروز منتقل کنند؛ پیامی که در آن دفاع از حق، حتی در سخت‌ترین شرایط، بر هر مصلحت دیگری مقدم است.

عاشورا ثابت کرد که حقانیت، وابسته به تعداد یاران یا تجهیزات نیست، بلکه به ایمان، اخلاص و ایستادگی بستگی دارد. از همین رو، نهضت حسینی پس از قرن‌ها همچنان الهام‌بخش ملت‌های آزادی‌خواه جهان است و مظلومیت امام حسین (ع) به سرچشمه بیداری ملت‌ها تبدیل شده است.

نماز و آزادگی؛ دو پیام ماندگار عاشورا

از دیگر محورهای برجسته عزاداری‌های امسال، توجه ویژه به اقامه نماز بود. همان‌گونه که امام حسین (ع) در سخت‌ترین لحظات نبرد، نماز ظهر عاشورا را اقامه کرد، در بسیاری از نقاط استان نیز نماز ظهر عاشورا با شکوه خاصی و در میان دسته‌های عزاداری برگزار شد. این اقدام، یادآور آن بود که فلسفه قیام امام حسین (ع) تنها سوگواری نیست، بلکه احیای ارزش‌های الهی، اقامه نماز، عدالت، امر به معروف و نهی از منکر است.

در کنار نماز، مفهوم آزادگی نیز بارها مورد تأکید قرار گرفت. آزادگی در فرهنگ حسینی به معنای رهایی از سلطه ظلم، دنیاپرستی و وابستگی به قدرت‌های طاغوتی است؛ پیامی که امروز نیز برای جامعه اسلامی و نسل جوان، راهگشا و الهام‌بخش محسوب می‌شود.

از قیام سرخ حسینی تا حکومت سبز مهدوی

محرم، تنها یادآور یک واقعه تاریخی نیست، بلکه مکتبی برای تربیت انسان‌های مسئول، عدالت‌خواه و ظلم‌ستیز است. جامعه‌ای که با فرهنگ عاشورا رشد کند، روحیه ایثار، ولایت‌مداری، مسئولیت‌پذیری و مقاومت را در خود تقویت خواهد کرد و چنین جامعه‌ای، آمادگی بیشتری برای پذیرش حکومت جهانی حضرت ولی‌عصر (عج) خواهد داشت.

از این منظر، قیام سرخ حسینی و حکومت سبز مهدوی، دو حلقه از یک زنجیره تاریخی هستند؛ زنجیره‌ای که از کربلا آغاز شد و با ظهور منجی عالم بشریت به نقطه کمال خواهد رسید. اگر عاشورا درس ایستادگی در برابر ظلم را به بشریت آموخت، انتظار نیز دعوت به ساختن جامعه‌ای مؤمن، عادل و آماده برای تحقق وعده الهی است. از این رو، پیوند میان فرهنگ عاشورا و فرهنگ انتظار، ضرورتی راهبردی برای جامعه اسلامی است و باید بیش از گذشته در عرصه فرهنگی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.

محرم ۱۴۰۵ در استان البرز را می‌توان نماد پیوند میان فرهنگ عاشورا، مقاومت و انتظار دانست. حضور گسترده مردم در شهرها و روستاهای استان، زنده نگه داشتن یاد شهدای کربلا در کنار شهدای مقاومت، تأکید بر مفاهیمی چون شهادت در راه خدا، پیروزی خون بر شمشیر، اقامه نماز، آزادگی و ظلم‌ستیزی، نشان داد که نهضت امام حسین (ع) همچنان الهام‌بخش جامعه ایرانی است. استمرار این فرهنگ، نه تنها ضامن حفظ هویت دینی و انقلابی جامعه خواهد بود، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری جامعه‌ای آرمان‌خواه، عدالت‌طلب و آماده برای تحقق حکومت جهانی حضرت مهدی (عج) باشد؛ جامعه‌ای که قیام سرخ حسینی را به حکومت سبز مهدوی پیوند می‌زند و آرمان شهدای کربلا و شهدای مقاومت را در مسیر تحقق وعده الهی استمرار می‌بخشد.

باهره حیدری