مشارکت مردمی؛ محور کاهش آسیب‌های اجتماعی در البرز

 مشارکت مردمی؛ نسخه دولت برای عبور از بحران‌های اجتماعی

سیدجواد حسینی، معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور، با اشاره به شرایط خاص استان البرز، این استان را متراکم‌ترین استان کشور و مقصد سالانه موج گسترده مهاجران دانست؛ شرایطی که به گفته او، مسائل اجتماعی را در البرز پیچیده‌تر و نیاز به مداخلات حمایتی را دوچندان کرده است. وی در عین حال، افزایش ۸۰ درصدی مشارکت مردمی در استان را نشانه‌ای از ظرفیت اجتماعی البرز برای عبور از بحران‌ها عنوان کرد.

رئیس سازمان بهزیستی کشور، محور اصلی سیاست‌های جدید این سازمان را «مشارکت‌جویی» و «محله‌محوری» دانست و تأکید کرد که دولت به‌تنهایی قادر به حل مشکلات اجتماعی نیست. او از ثبت‌نام ۳۷۰ هزار داوطلب در کشور خبر داد و اعلام کرد در استان البرز نیز ۶۰۰ نفر در قالب طرح‌های اشتغال، سهام‌دار خواهند شد. همچنین توسعه طرح‌های انرژی خورشیدی برای ایجاد اشتغال مددجویان از دیگر برنامه‌هایی بود که حسینی به آن اشاره کرد.

رشد اعتبارات؛ پاسخ به افزایش نیازها

در حوزه اعتبارات نیز رئیس سازمان بهزیستی از اختصاص ۷ میلیارد تومان برای درمان مددجویان، ۴ میلیارد تومان برای حمایت تحصیلی دانش‌آموزان و دانشجویان تحت پوشش و افزایش ۱۹ درصدی اعتبارات استان خبر داد. به گفته وی، سازمان بهزیستی در ۴۰ روز گذشته ۱۷۰۰ میلیارد تومان هزینه کرده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۴۰۰ درصدی داشته است.

حسینی همچنین از پوشش ۴۵۰ پرونده جدید در استان البرز و حمایت از تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام سخن گفت؛ وعده‌هایی که در صورت تحقق، می‌تواند بخشی از فشار موجود بر خانواده‌های تحت پوشش را کاهش دهد.

البرز؛ استانی با جمعیت فشرده و زیرساخت‌های ناکافی

در کنار این وعده‌ها، مسئولان استانی بر این باورند که حجم مشکلات البرز فراتر از ظرفیت‌های فعلی است. قدرت‌الله سیف، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری البرز، افزایش حداقل ۱۲۰ هزار نفری جمعیت در شهرهای جدید استان را عامل فشار مضاعف بر زیرساخت‌ها دانست و تمرکز ساختارهای اداری در تهران را یکی از موانع جدی در مسیر خدمت‌رسانی عنوان کرد.

او همچنین با اشاره به تعدد زندان‌ها در استان البرز، این موضوع را منشأ بخشی از آسیب‌های اجتماعی و هزینه‌های سنگین خیرین دانست و خواستار انتقال زندان‌ها و بازنگری در ساختارهای اداری شد. سیف، امنیت اجتماعی را وابسته به تقویت مشارکت‌های مردمی دانست و گفت طرح‌های محله‌محور اکنون در ۳۰۰ محله استان در حال اجراست.

محله‌محوری؛ از کنترل آسیب‌ها تا مدیریت بحران

اظهارات معاون استاندار البرز درباره نقش مردم در شناسایی تهدیدات امنیتی نیز بخش قابل توجهی از این نشست بود. وی مدعی شد در جریان جنگ ۱۲ روزه اخیر، با مشارکت مردم و آموزش‌های محلی، یکی از بزرگ‌ترین جاسوسان شناسایی و از وقوع حادثه‌ای بزرگ جلوگیری شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد مسئولان استان تلاش دارند از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی و محلی برای مدیریت بحران‌ها استفاده کنند.

او همچنین از اجرای برنامه‌هایی برای آموزش، مهارت‌افزایی و حتی کنترل قیمت‌ها در بازار با مشارکت مردم خبر داد و تأکید کرد که مدیریت محله‌محور می‌تواند به الگویی برای کاهش مشکلات اجتماعی در سطح کشور تبدیل شود.

دغدغه‌های معیشتی مددجویان و صف طولانی خدمات

در بخش دیگری از نشست، وجیهه محمدی، مدیرکل بهزیستی استان البرز، بر مشکلات معیشتی و حمایتی جامعه هدف بهزیستی تمرکز کرد. او با اشاره به افتتاح نخستین پارلمان دانش‌آموزی کشور در البرز، این اقدام را نشانه‌ای از حرکت به سمت مشارکت‌دادن نوجوانان در فرآیندهای اجتماعی و تصمیم‌سازی دانست.

محمدی همچنین از کمبود اعتبارات در حوزه مسکن مددجویان سخن گفت و تأکید کرد گرانی مسکن در البرز، حمایت‌های موجود را ناکافی کرده است. به گفته وی، سال گذشته ۲۵ میلیارد تومان تسهیلات و ۱۰ میلیارد تومان کمک بلاعوض در حوزه مسکن پرداخت شده، اما همچنان نیاز به افزایش اعتبارات وجود دارد.

موضوع حق پرستاری معلولان نیز از مهم‌ترین دغدغه‌هایی بود که مدیرکل بهزیستی البرز مطرح کرد. او اعلام کرد ۴۵۰۰ نفر از معلولان استان پشت نوبت دریافت حق پرستاری هستند و در صورت تأمین اعتبارات، می‌توان از ورود بسیاری از مددجویان و سالمندان به مراکز شبانه‌روزی جلوگیری کرد.

مجلس؛ مطالبه‌گر تقویت خدمات اجتماعی

نمایندگان مردم البرز در مجلس شورای اسلامی نیز در این نشست، بر ضرورت توجه بیشتر به زیرساخت‌های حمایتی استان تأکید کردند. علیرضا عباسی، نماینده مردم کرج، فردیس و اشتهارد، معتقد است صدای جامعه بهزیستی البرز زیر فشار مهاجرت و رشد جمعیت کمتر شنیده شده است. او خواستار افزایش حق پرستاری، توسعه خدمات اورژانس اجتماعی، حمایت از بیمه زنان سرپرست خانوار و ایجاد تسهیلات اشتغال‌زایی شد.

عباسی همچنین بر لزوم ایجاد شهرک و دهکده سالمندان، حمایت از خانواده‌های دارای فرزندان چندقلو و توسعه حمایت‌های بیمه‌ای برای معلولان تأکید کرد و گفت خدمات ارائه‌شده از سوی بهزیستی، با وجود محدودیت‌ها، قابل توجه است اما همچنان پاسخگوی حجم نیازهای استان نیست.

مطالبه از صنایع برای ایفای مسئولیت اجتماعی

از سوی دیگر، علی حدادی، نماینده مردم غرب استان البرز در مجلس، نگاه خود را متوجه مسئولیت اجتماعی صنایع و بنگاه‌های اقتصادی کرد. او با انتقاد از پایین بودن مشارکت برخی مجموعه‌های اقتصادی در حوزه‌های اجتماعی، خواستار ورود جدی‌تر صنایع به حمایت از مددجویان، زنان سرپرست خانوار، معلولان و خانواده‌های چندقلو شد.

حدادی تأکید کرد ظرفیت اقتصادی موجود در منطقه می‌تواند نقش مؤثری در کاهش بخشی از مشکلات اجتماعی داشته باشد؛ مشروط بر آنکه بنگاه‌های اقتصادی، مسئولیت اجتماعی را صرفاً یک شعار ندانند.

عبور از بحران؛ نیازمند هم‌افزایی واقعی

در مجموع، آنچه از این نشست برمی‌آید، تلاش برای عبور از مدل سنتی حمایت اجتماعی و حرکت به سمت الگوی «مشارکت‌محور» است؛ الگویی که در آن دولت، مردم، خیرین و حتی صنایع، همگی بخشی از بار سنگین مسائل اجتماعی را بر عهده می‌گیرند.

با این حال، واقعیت آن است که رشد بی‌وقفه جمعیت، مهاجرت گسترده و کمبود زیرساخت‌ها، همچنان البرز را در موقعیتی شکننده قرار داده و موفقیت این برنامه‌ها، بیش از هر چیز، به تأمین منابع پایدار، هماهنگی میان دستگاه‌ها و استمرار مشارکت مردمی وابسته خواهد بود.