جنگ رسانه‌ای علیه ایران؛ ردپای امارات در اتاق‌های عملیات روانی

امارات؛ از بازیگر اقتصادی تا پایگاه جنگ نرم

تحولات منطقه طی یک دهه گذشته نشان داده ابوظبی دیگر صرفاً یک بازیگر اقتصادی نیست، بلکه به یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های جنگ نرم علیه ملت ایران تبدیل شده است. این نقش‌آفرینی نه در قالب یک اقدام واحد، بلکه در قالب شبکه‌ای از ابزارهای رسانه‌ای، مالی و سایبری تعریف می‌شود که هدف آن تأثیرگذاری بر افکار عمومی منطقه و ایجاد اختلال در روایت رسمی جمهوری اسلامی ایران است.

الگوهای رفتاری غیرطبیعی در شبکه‌های اجتماعی

بر اساس بررسی‌های منتشرشده در گزارش‌های تحلیلی حوزه رسانه‌های اجتماعی، در کمپین‌های هماهنگ ضدایرانی معمولاً الگوی «توزیع نامتوازن محتوا» مشاهده می‌شود؛ به‌گونه‌ای که بیش از ۸۵ تا ۹۵ درصد تعاملات (ریتوییت، بازنشر و لایک) از طریق بازنشر محتوا انجام می‌شود و سهم تولید محتوای اولیه بسیار محدود است. این الگو در تحلیل شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان نشانه‌ای از «رفتار غیرطبیعی شبکه‌ای» شناخته می‌شود.

موج‌سازی هشتگی و جهش‌های هدفمند

در همین چارچوب، طی رخدادهای امنیتی و سیاسی اخیر در ایران، افزایش ناگهانی حجم هشتگ‌های هدفمند در بازه‌های کوتاه زمانی ثبت شده است؛ به‌طوری که در برخی بازه‌های اوج، رشد انتشار محتوا چند برابر حالت عادی بوده و در کمتر از چند ساعت، هزاران پست هماهنگ در پلتفرم‌هایی مانند ایکس منتشر شده است. این الگوها در ادبیات تحلیل داده‌های شبکه‌های اجتماعی، با مفهوم جهش‌های هدایت‌شده شناخته می‌شوند.

هماهنگی رفتاری در ساختار حساب‌ها

همچنین بررسی ساختار انتشار محتوا در برخی کمپین‌ها نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از حساب‌ها دارای الگوی فعالیت مشابه (زمان‌بندی یکسان انتشار، استفاده از هشتگ‌های مشابه و تعامل متقاطع بالا) بوده‌اند؛ موضوعی که در تحلیل شبکه‌ای معمولاً به‌عنوان «هماهنگی رفتاری احتمالی» بررسی می‌شود.

پیوند امنیتی امارات با آمریکا و رژیم صهیونیستی

در کنار این روند، گسترش همکاری‌های امنیتی و اطلاعاتی امارات با آمریکا و رژیم صهیونیستی پس از توافق ننگین ابراهیم، بستر جدیدی برای همگرایی در حوزه فناوری‌های سایبری و اطلاعاتی ایجاد کرده است. گزارش‌های عمومی از توسعه زیرساخت‌های تحلیل داده‌های کلان و سامانه‌های پایش شبکه‌های اجتماعی در منطقه حکایت دارد؛ ابزارهایی که در صورت استفاده در حوزه جنگ شناختی، می‌توانند در مدیریت و جهت‌دهی افکار عمومی نقش‌آفرین باشند.

امارات به‌عنوان گره ارتباطی جنگ شناختی

تحلیلگران منطقه‌ای بر این باورند که این همگرایی امنیتی، امارات را از یک بازیگر صرفاً اقتصادی به یک «گره ارتباطی در شبکه عملیات شناختی غرب» تبدیل کرده است. در چنین چارچوبی، رسانه‌های مستقر در منطقه نقش مهمی در بازتولید روایت‌های سیاسی و امنیتی ایفا می‌کنند و در برخی مقاطع، شدت انتشار محتوا علیه ایران به شکل قابل توجهی افزایش می‌یابد.

داده‌های رفتاری در فضای رسانه‌ای منطقه

در جریان رخدادهای داخلی ایران نیز، داده‌های قابل مشاهده از شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که در برخی دوره‌ها، حجم انتشار محتواهای سیاسی مرتبط با ایران در بازه‌های کوتاه زمانی تا چند برابر میانگین روزانه افزایش یافته است؛ این افزایش معمولاً با موج‌سازی رسانه‌ای در رسانه‌های فراملی هم‌زمان می‌شود.

جنگ ترکیبی چندلایه علیه جمهوری اسلامی

در مجموع، آنچه در سال‌های اخیر در فضای رسانه‌ای منطقه قابل مشاهده است، شکل‌گیری یک جنگ ترکیبی چندلایه علیه جمهوری اسلامی ایران است که در آن رسانه، فناوری، اقتصاد و امنیت در هم تنیده شده‌اند. در این میان، نقش امارات به‌عنوان یکی از گره‌های مهم این شبکه، بیش از گذشته مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است؛ نقشی که در لایه‌های رسمی اقتصادی و دیپلماتیک پنهان می‌ماند، اما در لایه‌های داده‌محور رسانه‌ای قابل ردیابی است.

شکست پروژه‌های جنگ روانی در برابر جامعه ایرانی

با این حال، تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که جامعه ایرانی در برابر موج‌های رسانه‌ای و عملیات روانی، به تدریج به سطح بالاتری از آگاهی و تشخیص رسانه‌ای رسیده و بسیاری از پروژه‌های طراحی‌شده برای اثرگذاری بر افکار عمومی، با کاهش اثرگذاری یا شکست مواجه شده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد میدان جنگ رسانه‌ای، برخلاف تصور طراحان آن، میدانی پویا و دارای مقاومت متقابل است.